Fondacioni ALSAR, botues i librit autobiografik të hoxhë Burhan Filit, organizoi dhe zhvilloi të shtunën e 18 korrikut paraqitjen e këtij titulli të ri për publikun.

“Në gjurmët e shtegtimit tim” mblodhi të interesuar të shumtë në mjediset e Hotel “Tirana International”.

Në sallën e mbushur me klerikë, mysafirë nga Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi, përfaqësues organizmash të shoqërisë civile, familjarë të autorit dhe qytetarë të moshave të ndryshme, promovimin e drejtoi mbesa e z. Burhan Fili, Diana Xhevdet Cane.

Në emër të Fondacionit ALSAR përshëndeti z. Bujar M. Hoxha, i cili tha në fjalën e tij:

“I nderuar hoxhë Burhan Fili!

I nderuar kryetar i Bashkësisë Islame të Kosovës, myfti Naim ef. Tërnava!

I nderuar profesor Milazim Krasniqi!

I nderuar hoxhë Astrit ef. Nikaj!

I nderuar hoxhë Justinian Topulli!

I nderuar hoxhë Ekrem Avdiu!

I nderuar hoxhë Husamedin Abazi!

I nderuar hoxhë Bekir Halimi!

Të nderuar mysafirë nga Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi!

Të nderuar hoxhallarë!

Të nderuar familjarë të hoxhë Burhan Filit!

Të nderuar të pranishëm!

Ju uroj mirëseardhjen në emër të Fondacionit ALSAR dhe ju përcjell nga ana e kryetarit, zotni Mehdi Gurrës, ndjesën e thellë për mospjesëmarrjen e tij në këtë promovim, për shkak të një angazhimi të paparashikuar dhe të pashmangshëm!

I nderuar me mbajtjen e fjalës si përfaqësues i Fondacionit ALSAR, saktësisht i Botimeve ALSAR, më duhet t’ju them fillimisht se organizimi i këtij promovimi në këtë korrik të nxehtë respekton jubileun, mbase më të rëndësishëm, të jetës së autorit të librit autobiografik: 50-vjetorin e arratisjes së tij.

Brezi që nuk i përket asaj kohe e ka krejtësisht të pamundur ta rrokë atë atmosferë mbytëse në të cilën u mor vendimi për të ikur, për të lënë vendin e për të nisur një jetë të re, e për më tepër as mund ta kuptojë se arratia do të thoshte atëherë se thuajse ishe i vdekur, i qëlluar pas shpine ndërsa kapërceje kufirin, në tokë a në ujë. Nëse të kapnin ose të kthenin, ishte akoma më keq se vdekja. Desh Zoti që fati i hoxhë Burhan Filit të ishte shkruar ndryshe. Bereqetin e atij fati ai e shfrytëzoi si duhet dhe prova më e fortë e kësaj është vetë ky promovim.

Pesë dekada më vonë, protagonisti i botimit dhe i këtij aktiviteti përçon pa folur te të pranishmit mësimin kur’anor të këmbimit te njeriu të ditëve të këqija dhe të mira, të ardhjes së lehtësimit pas vështirësisë dhe të madhështisë së durimit, si një virtyt i lartë në ekzistencën në këtë botë të krijesës njerëzore!

Hoxhë Burhan Fili i iku në korrik të vitit 1976 makthit të pandërprerë të të jetuarit pa lirinë e besimit, të të jetuarit nën mbytjen e krijuar prej ateizmit pervers shtetëror, prej eksperimentit të imponuar nga pushteti i së keqes. Ikja nuk qe prej mosmbushjes së barkut, por prej frikës së zbrazjes së shpirtit. La pas njerëzit më të dashur, shtëpinë dhe vendlindjen, por jo mësimet prindërore me të cilat qe mbrujtur. Nuk u dha pas përmbushjes materiale të unit, por e përdori egon për t’iu vënë pas ambicieve sipërore: për t’u përpjekur për fe e vatan!

Qetësia racionale e reflektuar në pamjen fisnike të hoxhës shumë të nderuar duhet t’i jetë borxh patjetër kënaqësisë me të cilën ai e sheh të shkuarën e tij. Doemos ka qenë dhe ai, si çdo njeri, nën trysnitë e mallit, brengave dhe pikëpyetjeve. Do të jetë përballur me gjendje të gjykuara humanisht pa rrugëdalje, do t’i kenë shkuar lot burri në faqe dhe do të ketë psherëtirë pa pasur një prehër ku ta mbështesë kokën. Ama, forca e besimit nuk e ka lënë ta pllakosë e errëta. Është mbajtur fort pas dritës së Allahut dhe ajo i ka rrëfyer udhën e mbarësisë. Është mbështetur tek Allahu dhe e ka ndier dorën e më Bujarit!

Dhe ja ku e kemi mërgimtarin e pazakontë, tek na fton për t’i prekur gjurmët e shtegtimit të tij, për t’i mësuar ecejaket misionare, për të kuptuar lodhjen, për t’u njohur me individët e ndeshur gjatë realizimit të synimeve të larta, nga mentorët tek ata që mund t’i kenë lënë edhe shije të hidhur, nga të kthyerit në miq të përhershëm tek të patakuarit më, për t’u ndalur me imagjinatë në vendet ku ai shkeli, ku ngulmoi dhe ku ia doli, për ta dëgjuar zërin e Radio Kajros tek flet shqip dhe për ta parë si kopshtar ndërsa përpiqet ta gjelbërojë tokën amë të tharë prej ndalimit të besimit, tek idealisht nuk lodhet për ta kthyer qoftë edhe një copë shkretëtirë në livadh.

“Në gjurmët e shtegtimit tim” është filmi në shkronja i jetës së hoxhë Burhan Filit, është trashëgimia dhe mësimi që ai i lë gjakut të tij. Botimet ALSAR ia sollën me shumë dëshirë atë publikut, me akoma më tepër vullnet pozitiv nga çfarë kanë përmbajtur bashkëpunimet e mëhershme gjatë këtyre viteve. Brendia e tekstit vlon nga autenticiteti i ndjenjës, përjetimit dhe shkrimit. Botimi është shprehje e respektit për jetën e dinjitetshme dhe frymëzuese të hoxhë Burhan Filit, për ndihmën e pakursyer të dhënë nga vitet ’90 e këtej, në vazhdim, për rigjallërimin e fesë dhe ringritjen e institucioneve fetare, për gjithçka ai dha dhe jep për popullin e tij, për ummetin, për vendin dhe për Islamin.

Allahu qoftë i kënaqur me të dhe me ne!

Shumë faleminderit për dëgjimin e kujdesshëm të fjalës!

E mbyll atë duke shpresuar që me këtë promovim t’i kemi treguar mirënjohjen e duhur fisnikut Burhan Fili!”

Kryetari i Bashkësisë Islame të Kosovës, myfti Naim ef. Tërnava, e përcolli me fjalë të ndiera për mikun e tij të kahershëm, autorin e librit, fjalën përshëndetëse.

“Në gjurmët e shtegtimit tim”, tha ai, “nuk është një vepër që lexohet vetëm me sy, por me ndërgjegje, me zemër dhe shpirt… Kjo vepër është shumë më tepër se një libër, është një monument kujtese, një dëshmi e qartë e shpirtit të pathyeshëm shqiptar.”

Fjalën e kryeimamit të Ulqinit, Ali ef. Bardhi, të pamundur për të ardhur, e mbajti hoxhë Astrit ef. Nikaj. Në të tërhoqën vëmendje fjalët për autorin:

“Shembulli i tij është motivim për brezat e rinj, që të rriten me dashuri për dijen, me respekt për traditën dhe me përkushtim ndaj fesë e komunitetit.”

Prof. dr. Milazim Krasniqi foli për “rikthim” të autorit “në folenë e vjetër, … rikthyer fitimtar në Shqipërinë e tij, … kësaj here për të dokumentuar shtegtimin e tij të suksesshëm, edhe në këtë libër të cilin po e promovojmë…”.

Pas tij e mori fjalën hoxhë Justinian Topulli, që zgjodhi të mos i përmbahej tekstit të përgatitur dhe ta linte të lirë shprehjen e mendimeve. Ai e cilësoi autorin, hoxhë Burhan Filin, “një ambasador të denjë për Islamin dhe atdheun”.

Disa fjalë ia dedikoi promovimit edhe hoxhë Husamedin Abazi, gjithashtu emocionues në shprehje, si te nënvizimi se:

“…ka tubime si ky i sotmi ku nderohet një jetë e tërë e shtrirë në shërbim të dijes. Ky është një nderim jo vetëm për një person, por … edhe për librin, amanetin e dijes.”

Hoxhë Burhan Fili, i prekur nga fjalët e thëna për të dhe librin, i falënderoi të gjithë të pranishmit ndërsa iu drejtua atyre:

“Sikur njihja tjetër Burhan; fjalë të bukura, fjalë të qëlluara, thurur me mjeshtëri… U jam mirënjohës të gjithëve… Libri ‘Në gjurmët e shtegtimit tim’ është zëdhënësi im…”

Autori falënderoi në fund të fjalës kryetarin e Fondacionit ALSAR, z. Mehdi Gurra, për kontributin e çmueshëm.

Një lutje, dua, dhe pas saj një koktej për të pranishmit mbyllën aktivitetin promovues.

Në kryeqytetin e Shqipërisë u zhvilluan sot aktivitete në përkujtim të 10-vjetorit të
tentativës së dështuar për grusht shteti dhe fitores së vullnetit kombëtar në Turqinë
mike.

Një ceremoni përkujtimore është mbajtur pranë memorialit me emrat e dëshmorëve të 15
korrikut.

E organizuar nën kujdesin e Ambasadës së Republikës së Turqisë në Tiranë, ceremonia ka
mbledhur përfaqësues të institucioneve turke, të organizatave të shoqërisë civile, të
afërm të dëshmorëve dhe qytetarë.

Të pranishmëve u është drejtuar me një fjalë të shkurtër ambasadori i Republikës së
Turqisë në Tiranë, z. Barış Ercun Erciyes.

Ai ka nënvizuar fitoren demokratike të popullit turk dhe ka rikujtuar se FETÖ,
organizata terroriste përgjegjëse për tentativën e dështuar për grusht shteti, mbetet
një rrezik i vazhdueshëm dhe kërcënon rendin kudo ku e ushtron aktivitetin nën maska të
ndryshme. “Do të vazhdojmë t’u shpjegojmë miqve tanë shqiptarë në çdo rast se sa i madh
është rreziku i FETÖ-s, në mënyrë që partneri ynë strategjik, Shqipëria, të mos
përjetojë përvojat e dhimbshme që ka kaluar vendi ynë,” tha ai.

Vendosja e trëndafilave në memorialin me emrat e dëshmorëve dhe lutjet për ta ishin
pjesë e ceremonisë.

Në panelin me temë, “Vullneti kombëtar dhe rezistenca demokratike: 10-vjetori i 15
Korrikut”, të organizuar nga Drejtoria e Komunikimit e Presidencës së Turqisë, të
pranishmit ndoqën mesazhin filmik të drejtorit të Komunikimit të Presidencës së Turqisë,
z. Burhanettin Duran, e më pas dhe fjalën e ambasadorit të Republikës së Turqisë në
Tiranë.

Nën drejtimin e moderatores turke, znj. Meryem İlayda Atlas, në panel ligjëruan z.
Burhan Kayatürk, kryetar i Komisionit për Harmonizimin me Bashkimin Europian në
Asamblenë e Madhe Kombëtare të Turqisë, z. Mehdi Gurra, kryetar i Fondacionit ALSAR, z.
Murat Yılmaz, anëtar i Këshillit Presidencial për Politikat Sociale dhe Rinore në Turqi,
dhe z. Bujar M. Hoxha, studiues dhe analist.

Kryetari i Fondacionit ALSAR, z. Mehdi Gurra, tha në fjalën e tij:

“Të nderuar të pranishëm!

Së pari dëshiroj të shpreh mirënjohjen time më të thellë ndaj Qeverisë Turke, Drejtorisë
së Komunikimit, të ftuarve të ardhur nga Ankaraja për të vizituar vendin tonë, mikut tim
të çmuar, Ambasadorit të Republikës së Turqisë në Tiranë, z. Barış Ceyhun Erciyes, si
dhe zyrtarëve të Ambasadës, për ftesën e bërë Fondacionit ALSAR dhe mua personalisht në
këtë program. Ju përshëndes të gjithëve me respekt dhe përzemërsi!

Para së gjithash, në një program të tillë në lidhje me 15 Korrikun nuk na takon ne të
flasim. Megjithatë, për shkak të lidhjeve tona historike e kulturore dhe marrëdhënieve
tona me Turqinë, në një ditë kaq të rëndësishme kemi nderin që, si një sy i jashtëm, të
ndajmë me ju si vëzhgimet, ashtu edhe ndjenjat tona.

Uroj që ky program të ketë mbarësi.

1. Hyrje:Vullneti kombëtar, rezistenca demokratike dhe ligjërimi global 

Nata e 15 korrikut 2016 u bë skena e tentativës më të tmerrshme për grusht shteti në
historinë e Republikës së Turqisë.

Megjithatë, populli heroik turk, i cili i doli zot sovranitetit, vullnetit dhe të
ardhmes së tij, e shndërroi këtë natë në një fitore të lavdishme të demokracisë falë
dëshmorëve të patrembur dhe heronjve guximtarë.

FETÖ, një organizatë terroriste e errët në nivel global, u përpoq përmes një rebelimi të
pabesë të marrë peng të ardhmen jo vetëm të Turqisë, por të mbarë ummetit islam, por
dështoi.

15 Korriku nuk është një ngjarje thjesht lokale, specifike për Turqinë, por një
precedent global dhe historik që tregon se si legjitimiteti demokratik mund të mbrohet
përmes vullnetit të popullit.

Ligjërimi me rastin e dhjetëvjetorit nuk kufizohet vetëm me rrëfimin e natës së grushtit
të shtetit, ndërsa synon të paraqesë në shkallë globale këndvështrimin e forcës
institucionale, solidaritetit shoqëror, rezistencës ndaj krizave dhe strukturës së
qëndrueshme shtetërore që Turqia ka shfaqur pas këtij procesi.

2. Perceptimi i FETÖ-s në arenën ndërkombëtare dhe shembulli i Shqipërisë 

FETÖ vepron në nivel global si një organizatë terroriste e fshehtë me shumë hallka, dhe,
për të siguruar mbijetesën e saj, përdor në nivelin më të lartë taktikat e infiltrimit,
keqinformimit dhe manipulimit.

Në pikën e zbërthimit të rrjeteve ndërkombëtare të organizatës dhe kufizimit të
kapaciteteve të saj operacionale, gjeografia e Ballkanit — veçanërisht Shqipëria — ka
një rëndësi strategjike.

Kur analizohet struktura socio-kulturore në Shqipëri dhe këndvështrimi i popullsisë ndaj
kësaj organizate të pabesë, mekanizmat e dezinformimit ku duhet të përqendrohen
aktivitetet tona të diplomacisë publike janë si vijon:

• Abuzimi me fenë dhe linjat e holla: PPër të kuptuar plotësisht strukturimin e FETÖ-s në
  një vend dhe rrezikun që ajo paraqet, së pari duhet të njihen hollësitë e fesë dhe se si
  organizata i përdor vlerat islame si një mbulesë. Popullsia në Shqipëri, duke qenë se në
  përgjithësi nuk e njeh fenë në linjat e saj shumë të thella dhe të detajuara, nuk arrin
  të jetë aty ku duhet në perceptimin dhe zbërthimin e mekanizmave të organizatës për të
  keqpërdorur dhe devijuar fenë për qëllimet e veta.

• Barriera gjuhësore: Një nga pengesat më të mëdha që proceset gjyqësore në Turqi, të
  dhënat e inteligjencës dhe fytyra e vërtetë e organizatës të mos kuptohen plotësisht në
  Shqipëri është barriera gjuhësore. Mosnjohja e gjuhës turke nga shqiptarët i pengon ata
  të marrin informacion të drejtpërdrejtë dhe nga burime të sakta.

• Perceptimi si ‘punë shtetërore’ dhe manipulimi: Në opinionin publik shqiptar, ngjarjet e
  natës së 15 Korrikut dhe lufta e drejtë ligjore e zhvilluar më pas ende mund të
  interpretohen, nën ndikimin e qendrave të dezinformimit, si ‘një punë e kurdisur brenda
  shtetit turk ose e bërë vetë nga shteti’.

• Përkthimet e gabuara dhe lajmet e rreme:

  Arsyeja kryesore pse njerëzit bien pre e këtij
  perceptimi të gabuar, të pabazë dhe të rrezikshëm, janë lajmet e rreme të shpërndara
  qëllimisht në shtypin lokal dhe në mediat ndërkombëtare, përmbajtjet manipulative dhe
  përkthimet e gabuara e të njëanshme të zhvillimeve në Turqi.

  Kjo gjendje tregon se sa jetike janë panelet ndërkombëtare të planifikuara të
  organizohen në një gjeografi të gjerë, të shtrirë nga Berlini në Tiranë, nga Londra në
  Xhakartë. Akademikët, përfaqësuesit e OJQ-ve, liderët e opinionit dhe përfaqësuesit e
  medias në vendet e synuara, veçanërisht në Republikën e Shqipërisë (Tiranë), duhet të
  informohen drejtpërdrejt me të dhëna konkrete dhe ky mur i propagandës së zezë duhet të
  rrëzohet.

3. Qendrat globale të së keqes dhe aleanca me diasporën armene 

FETÖ është një rrjet i së keqes, fijet e të cilit janë në duart e fuqive përtej oqeanit
dhe që punon në planin global kundër Turqisë. Për të mbijetuar pas 15 Korrikut dhe për
të minuar efikasitetin e Turqisë në arenën ndërkombëtare, pozicionin e saj qendror në
korridoret e energjisë dhe stabilitetin rajonal, organizata është bërë e hapur ndaj çdo
lloj bashkëpunimi.

Një nga kërcënimet strategjike që ka tërhequr më shumë vëmendjen kohët e fundit në
luftën e zhvilluar në arenën ndërkombëtare është kërkimi për një aleancë organike që
elementët e FETÖ-s kanë krijuar me qendra të tjera globale të së keqes kundër Turqisë,
veçanërisht me Diasporën Armene. Elementët e fshehtë, kripto, të cilët i paraqiten botës
së jashtme nën maska si ‘një komunitet kulturor’ apo ‘lëvizje dialogu’, duke e mbuluar
identitetin e tyre të vërtetë, depërtojnë në rrjetet institucionale të lobeve armene në
vendet perëndimore ose veprojnë së bashku me ta. Për ta vënë Turqinë në pozitë të
vështirë në gjykatat ndërkombëtare dhe në arenat politike, zhvillojnë fushata të
përbashkëta keqinformimi që mbështesin pretendimet e pabaza shekullore të diasporës
armene dhe sulmojnë drejtpërdrejt interesat kombëtare të Turqisë. Kjo aleancë tregon
edhe një herë se organizata nuk mbart asnjë përkatësi kombëtare apo fetare, por është
thjesht një aparat operativ global (një strukturë legjionare) që synon Turqinë.

4. Kapaciteti institucional dhe dobësitë e sigurisë kombëtare në luftën ndaj saj 

Në dhjetëvjetorin e luftës kundër FETÖ-s, parakushti për të shfaqur një qëndrim të fortë
ndaj saj jashtë është vazhdimësia e plotë e vullnetit të luftës dhe e vendosmërisë
institucionale brenda vendit. Në këtë kuadër, disa praktika të shfaqura kohët e fundit
në mekanizmat administrativë dhe gjyqësorë mbartin dobësi kritike për sigurinë
kombëtare:

• Kthimet në aparatin burokratik  dhe pështjellimi: Për shkak se studiuesit e ligjit nuk
  kanë arritur të krijojnë një jurisprudencë të qartë, rikthimi në detyra kritike publike,
  si në universitete dhe në polici, i personave të lidhur me organizatën, të liruar në
  çështjet penale për mungesë provash, dëmton vullnetin e luftës në institucionet publike
  dhe krijon pështjellim. Këto rikthime, përveçse krijojnë terren që personat e kthyer të
  veprojnë pa druajtje, përbëjnë një rrezik të madh për sigurinë kombëtare në planin
  afatmesëm dhe afatgjatë.

• Infiltrimet e fshehta dhe nevoja për institucionalizim: J Janë të njohura tentativat e
  anëtarëve të organizatës, të gjendur ngushtë në procesin pas 15 Korrikut, për të
  depërtuar në shoqata dhe bashkësi të tjera, mes tyre dhe në lozhat masonike. Fakti se
  ende po kryhen operacione në institucionet më të ndjeshme, si në Shtabin e Përgjithshëm
  dhe në polici, dëshmon se rreziku në këtë drejtim është ende i pranishëm.

5. Përfundim dhe vizioni i së ardhmes 

Fryma e 15 Korrikut është prova më e qartë se në këto troje nuk është shuar akoma fryma
e Çanakalasë dhe e Luftës Kombëtare, dhe se çdo qytetar i ndërgjegjshëm turk do të bëhet
mburojë me trupin e tij kur është e nevojshme, si një shtet vigjilent.

Turqia ecën drejt së ardhmes në këtë dhjetëvjetor jo thjesht si një shtet që kapërcen
krizat, por që konsolidon kapacitetin institucional, që mban përgjegjësi në nivel
global, që ka vendosmëri dhe që e përcakton drejtimin me vullnetin kombëtar. Lufta, si
me mekanizmat e FETÖ-s që prodhojnë keqinformim në Ballkan, ashtu edhe me aleancat e së
keqes, si diaspora armene, të ngritura kundër Turqisë në arenën ndërkombëtare, do të
vazhdojë pa ndërprerje, me vendosmërinë institucionale më të lartë të shtetit tonë dhe
me mjetet e diplomacisë publike shumëdimensionale. Shprehim edhe një herë mirënjohjen
tonë ndaj Drejtorisë së Komunikimit dhe Qendrës së saj për Luftimin e Dezinformimit, për
përpjekjet e tyre intensive në këtë aspekt.

Përveç kësaj, dëshiroj ta përfundoj fjalën me urimin që edhe shteti shqiptar, shtetas i
të cilit jam, ta ngrejë në një nivel shumë më të lartë iniciativën e ndërmarrë në luftën
shtetërore të Republikës së Turqisë, partnerit të tij strategjik, kundër FETÖ-s.

Zoti i ruajttë ummetin islam dhe shtetet myslimane nga ky rebelim dhe nga rebelime të
ngjashme të pabesa! Zoti mos e dhëntë, por nëse ndodh përsëri një tentativë e tillë për
grusht shteti, dëshiroj ta dini se si Shqipëri, si Fondacioni ALSAR, dhe si shqiptarë të
arsimuar në Turqi apo me lidhje shpirtërore me Turqinë, do t’i kundërvihemi me lapsin
tonë, me fjalën tonë, dhe nëse është e nevojshme duke u bërë mburojë me jetën tonë.
Tradhtarët le ta dinë se, ‘Turqia nuk është asnjëherë vetëm Turqia’.”

Të pranishmit ndoqën dhe një film të kushtuar 15 korrikut të vitit 2016 dhe panë
fotografitë e ekspozuara në hollin e mjedisit ku u zhvillua paneli.

Kryetari i Fondacionit ALSAR priti këtë të premte, më 26 qershor, ambasadorin e ri të Republikës së Turqisë në Tiranë, z. Barış Ceyhun Erciyes.

Vizita e ambasadorit në Fondacionin ALSAR i shërbeu një takimi njohës, ku ai pati mundësinë të shohë nga afër një pjesë të arritjeve të institucionit në njëzet vite aktivitet.

Fëmijë me veshje kombëtare e pritën me lule titullarin diplomatik turk, për t’ia lënë radhën një komunikimi të ngrohtë, miqësor, me mikpritësin, z. Mehdi Gurra.

Ambasadori i Republikës së Turqisë mësoi për veprimtaritë e shumta humanitare, arsimore dhe kulturore të Fondacionit ALSAR.

Ai u njoh me ecurinë e kurseve të turqishtes dhe i kushtoi vëmendje të posaçme aktivitetit botues. Për të u bë i ditur gjithashtu bashkëpunimi i ALSAR-it me ente partnere në Turqi, si dhe me organizata e fondacione në kontinent të krijuara nga turqit në Europë.

Interesimi për projektet në vazhdim të ALSAR-it u shoqërua me shprehjen e gatishmërisë për mbështetje të vazhdueshme. Kjo mbështetje u premtua veçanërisht për projekte që i shërbejnë forcimit të marrëdhënieve shqiptaro-turke dhe miqësisë midis dy popujve.

Në fund të vizitës dhe të bisedës miqësore me z. Mehdi Gurra, ambasadori e falënderoi atë për mikpritjen, për tërë kontributin e ofruar përmes aktivitetit të ALSAR-it, dhe e uroi për suksese të mëtejshme.

Kryetari i Fondacionit ALSAR i shprehu nga ana e tij falënderimin për vizitën, e i uroi punë të mbarë e qëndrim të këndshëm në kryeqytetin tonë.

Pasditen e së enjtes së 25 qershorit u mbajt në mjediset e Hotel “Tirana International” aktiviteti i kushtuar 82-vjetorit të ngjarjeve të Çamërisë, gjenocidit mbi çamët dhe shpërnguljes së tyre të dhunshme nga tokat e të parëve.

Me karakter historik, kulturor dhe edukativ, ai u organizua nga Fondacioni ALSAR, në bashkëpunim me Fondacionin Çamëria “Hasan Tahsini” dhe Shoqatën “Tirana”.

Në një prani të gjerë, me personalitete, akademikë, historianë, mes të cilëve Princ Leka, aktiviteti i priti të pranishmit me një ekspozitë në hyrje dhe nisi me dëgjimin e himnit kombëtar.

Lajtmotivi, “Të jesh me Çamërinë do të thotë të jemi së bashku”, e shoqëroi aktivitetin. Moderatorja, gazetarja Luela Myftari, nënvizoi nevojën për reflektim historik dhe kulturor, ndërsa “Monologu i nënës çame”, i dëgjuar me recitimin e së ndjerës Margarita Xhepa, krijoi emocione të forta në sallë.

Kryetari i Fondacionit ALSAR, z. Mehdi Gurra, mbajti njërën nga fjalët përshëndetëse, në të cilën tha:

“Të nderuar të pranishëm!

Respektues të këtij aktiviteti përkujtimor për Çamërinë dhe çamët!

Pasditja e vonë e kësaj dite të nxehtë vere na ka mbledhur thuajse në zemrën gjeografike të shqiptarisë për të përkujtuar vuajtjet e një pjese tonës, me të njëjtin gjak e me të njëjtat virtyte, për ta risjellë në kujtesë një thesar jetësor e kulturor pa të cilën identiteti ynë nuk do të ishte e nuk do të jetë kurrë i plotë!

Hapësira e gjerë pranë nesh, me të dalë nga këtu, ai shesh që pret e përcjell vizitues, festues, demonstrues e protestues, i perceptuar si i gatshëm për të përqafuar shqiptarin ngado që të vijë, do të mbetej kështu, simbolikisht, i paplotësuar, i mangët dhe ulok pa

drithërimën çame, pa ndier elektrizimin e vetvetishëm nga përmendja e fjalës ‘Çamëri’, pa u bërë mikpritëse e një tufe ngjyrash të ndezura që përfaqësojnë një traditë të gjallë jete, kulture, besimi, përjetimi e mbijetimi.

Në këto ditë e javë dëshmuese të shpirtit të patulatur të bashkëkombasit tonë, te i cili është rindezuar dashuria për Shqipërinë si përkushtimi i ngahershëm për familjen e tij, kjo sipërmarrje përkujtuese merr domethënie të veçantë dhe jep po aq mesazh të veçantë.

Çamëria është e jona, sado të duan të harrohet, sado të shkojë koha e sado e largët të duket pronësia shqiptare e saj!

Çamët janë prej nesh, janë ndër ne e janë me ne, sido që të lexohet historia, sido që të shkojë jeta e ngado që të hedhim rrënjë të reja!

Është amanet i pashprehur, është detyra jonë, është misioni ynë të mos e lëmë të tretet kjo lidhje gjaku e shpirti, të mos shkëputet e të mos humbasë një pjesë e ekzistencës sonë kombëtare, të mos na duket e huaj çfarë është në të vërtetë përbashkësi e jona!

Të jetuarit me Çamërinë në zemër nuk mund të jetë, pra, një zgjedhje, por paracaktim i vulosur nga vullneti i çdo shqiptari në kuptimin e plotë të fjalës!

Bashkëqytetarë, vëllezër e motra!

Organizimi ynë, i Fondacionit ALSAR, Fondacionit Çamëria ‘Hasan Tahsini’ dhe Shoqatës ‘Tirana’, përmbledh tre elemente kyç: kujtesën, drejtësinë dhe identitetin. Bashkëlidhja e tyre përkthehet në veprim aktiv për kauzën e shërbimit ndaj kombit!

Çamët dhe Çamëria nuk bëjnë dot pa kujtesën, nuk mund të zhbëhen nëse gjenden në vetëdijen e çdokujt. Çdo shoqëri është e destinuar të shkatërrohet pa drejtësi, prandaj është detyrimi ynë ta kërkojmë dhe drejtësinë për ta. Identiteti është shtyllë kurrizore e mbijetesës, është esencë e qenies së prekshme, e përpjekjes për të mos u shuar.

Fondacioni ALSAR nuk ka ndalur asnjëherë në dy dekada të veprimtarisë së tij ta sjellë e ta risjellë pa ndërprerë në vëmendjen e publikut çështjen çame. Nga Tirana në Konispol, vetëm dhe në bashkëpunim, kemi organizuar aktivitete, kemi mbështetur veprimtarë e kemi botuar literaturë për Çamërinë! Siç po bëjmë në këtë 82-vjetor të gjenocidit ndaj çamëve.

Me mirënjohje për bashkorganizuesit e sotëm, ju uroj të gjithëve mirëseardhjen! Shpresoj të kemi vënë një gur tjetër në murin e përtëritjes së çamëve, për të mos i lënë të shndërrohen thjesht në një kënd muzeor.”

Historiani dhe studiuesi Hajredin Isufi, i mbijetuar i gjenocidit grek, solli për të pranishmit kujtime të dhimbshme.

Këngët, “Lamtumirë Çamëri” dhe “Çamëri na mori malli”, kënduar nga Enkelejda Arifi dhe Hysni Alushi e ndezën atmosferën.

Nga shkrimtari Enver Kushi u vu në dukje prania çame, prania e meditimit dhe reflektimit, ndjekur nga konkluzioni për rishqyrtim të dramës çame.

Në aktivitet përshëndetën dhe drejtuesit e dy institucioneve të tjera bashkorganizuese. Z. Ruzhdi Keçi, kryetari i Shoqatës “Tirana”, kujtoi bashkëjetesën me familjet çame në fëmijërinë e tij, mirësinë e çamëve të ndërthurur me mikpritjen tiranase. Për z. Alket Veliu, kryetarin e Fondacionit Çamëria “Hasan Tahsini”, “Çamëria nuk u përket vetëm çamëve.” “Veprimtari si kjo na bashkojnë”, tha ai. “Me Fondacionin ALSAR dhe drejtuesin e tij, z. Mehdi Gurra, kemi bashkëpunim të gjatë dhe të shkëlqyer në të mirë të çështjes kombëtare… Faleminderit për mbështetjen që i keni dhënë Çamërisë,” u shpreh z. Veliu.

Firmosja e një rezolute i dha një tjetër përmasë aktivitetit. Në të lexohej, mes të tjerash: “Ne aktivistë dhe përfaqësues të të trija organizatave, të mbledhur në veprimtarinë përkujtimore me temë: ‘Kujtesë, Drejtësi dhe Identitet’, duke marrë në konsideratë instrumentet themelore të së drejtës ndërkombëtare për të drejtat e njeriut dhe të drejtën humanitare, si dhe faktet historike të dokumentuara mbi dëbimin, vrasjet, konfiskimin e pronave dhe mohimin e të drejtave të shqiptarëve të Çamërisë, ritheksojmë se çështja çame është një çështje e të drejtave të njeriut dhe e së drejtës ndërkombëtare, e cila kërkon një zgjidhje të drejtë, paqësore dhe në përputhje me standardet ndërkombëtare.”

Rezoluta rendiste një varg kërkesash për shtetin shqiptar dhe atë grek, si dhe për disa institucione ndërkombëtare, Bashkimin Evropian, Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, OSBE-në.

Ajo mbyllej me theksin në faktin se, “… çështja çame është një çështje e të drejtave të njeriut dhe jo thjesht një mosmarrëveshje dypalëshe. Shqiptarët e Çamërisë kërkojnë drejtësi, njohje, rikthimin e dinjitetit dhe respektimin e të drejtave të tyre themelore, pa

vënë në diskutim kufijtë ekzistues. Drejtësia nuk është hakmarrje; ajo është kushti i domosdoshëm për pajtim të vërtetë dhe marrëdhënie të qëndrueshme fqinjësore ndërmjet Shqipërisë dhe Greqisë.”

Shfaqja e një materiali filmik mbi Çamërinë, interpretimet dhe prezantimet etnografike, si dhe këndi i librave për Çamërinë, e bënë të plotë aktivitetin përkujtimor.

Në Tetovë të Maqedonisë së Veriut u promovua të mërkurën, më 24 qershor, botimi me dy vëllime, “Tragjedia Çame, 1913-1945”.

Botimi i ALSAR-it iu paraqit të pranishmëve në aktivitetin në kuadër të muajit çam, të organizuar nga Shoqata Kulturore “Vizioni M”.

Konceptuar dhe si një debat për Çamërinë në 82-vjetorin e gjenocidit ndaj popullsisë çame, në aktivitetin promovues morën pjesë përgatitësit e dy vëllimeve, dr. Qerim Lita dhe Shkëlzen Halimi, kryetari i Fondacionit ALSAR, z. Mehdi Gurra, dhe drejtuesi i Fondacionit Çamëria “Hasan Tahsini”, z. Alket Veliu.

Në fjalën e tij, z. Mehdi Gurra foli mbi dy vëllimet për Çamërinë të dhëna publikut nga Botimet ALSAR dhe për dokumentet e përfshira në botim, për mënyrën dhe rëndësinë e gjetjes së tyre.

Drejtuesi i Fondacionit Çamëria “Hasan Tahsini”, z. Alket Veliu, e cilësoi botimin si dëshmi të së vërtetës historike.

Përgatitësit e botimit, dr. Qerim Lita dhe Shkëlzen Halimi, u treguan gjithashtu të pranishmëve për gjetjen dhe hulumtimin e dokumenteve në arkiva.

Përcjella te publiku e së vërtetës së fatit të shqiptarëve të Çamërisë dhe ruajtja e kujtesës historike u vunë në pah në aktivitetin e ndjekur me interes.

Dy vëllimet përmbajnë materiale arkivore, dokumente me përmbledhjen e tyre në tre gjuhë, në shqip, turqisht e anglisht. Botimi është mjaft i vlefshëm për studiuesit e çështjes çame, ndërsa përmban një lëndë të gjerë arkivore, qindra dokumente, si dhe dhjetëra fotografi.

Atasheu i arsimit pranë Ambasadës së Republikës së Turqisë në Tiranë ka bërë një vizitë këtë të enjte në Fondacionin ALSAR.

Ai është pritur nga kryetari i institucionit me një shprehje të ngrohtë mirëseardhjeje.

Takimin e z. Mehdi Gurra me z. Gökmen Aksakal e ka mbizotëruar një bisedë në të cilën mikpritësi e ka njohur mysafirin me arritjet e Fondacionit ALSAR dhe me projektet në zhvillim në fushën e aktivitetit arsimor.

Mbarëvajtja e punës, mbështetja e të rinjve me bursa, vijimësia e kurseve të gjuhëve të huaja, posaçërisht të turqishtes, veprimtaritë e tjera arsimore, dhe bashkëpunimi në kuadër të përgjithshëm dhe specifik u trajtuan gjatë shkëmbimit të mendimeve dhe ideve.

Z. Mehdi Gurra e uroi atasheun për detyrën dhe ndau me të vullnetin për një bashkëpunim sa më frytdhënës.

Nga ana e tij, z. Gökmen Aksakal shprehu vlerësim për aktivitetin e Fondacionit ALSAR.

Kontributi i ALSAR-it në forcimin e lidhjeve institucionale, dhe, në një nivel më sipëror, të urave të miqësisë midis dy vendeve, u vu në pah në bashkëbisedim.

Më pas, ata vizituan ambientin e kursit të turqishtes, ku atasheu i arsimit pranë Ambasadës së Republikës së Turqisë u njoh me procesin mësimor dhe foli me djemtë e vajzat e kursit.