Category Page: Kulturore

Ligjërata trajnuese në Pogradec për imamët

Fondacioni ALSAR dhe MENAR, me qendër në Gjermani, po realizojnë një projekt të përbashkët për mbajtjen e një cikli ligjëratash për imamët.

Mbajtja e ligjëratave ka nisur prej ditësh në Pogradec dhe po vijon ende, ndjekur me interes të madh. Për pjesëmarrësit, 25 imamë, ligjërojnë një grup profesorësh nga Turqia.

Në ditën e parë të ligjëratave, një fjalë hapëse, përshëndetëse, ka mbajtur kryetari i Fondacionit ALSAR, z. Mehdi Gurra.

Projekti i shërben përgatitjes së duhur të imamëve, për t’u shërbyer sa më mirë komuniteteve ku ata ushtrojnë aktivitetin e tyre.

Ligjëratat u përcjellin dëgjuesve dije të nevojshme për specifika të detyrës së marrë përsipër, të karakterit teologjik dhe ndryshe, si udhëheqës fetarë të besimtarëve.

Imamët pjesëmarrës do të pajisen pas dy ditësh, në mbarim të ligjëratave, me certifikatat përkatëse.

[rev_slider slidertitle=”postim alsar pogradec” alias=”postim-alsar-pogradec-1-1″]

2021, aktivitetin tonë kulturor e mbizotëroi nxjerrja e botimeve të reja

Botimet ALSAR po zënë me kalimin e kohës gjithnjë e më tepër vend në veprimtarinë e fondacionit, rrjedhojë e përqendrimit të shtuar tek to dhe e kërkesës në rritje të publikut për të marrë në dorë botime kësodore.

Viti 2021 nuk bëri përjashtim nga ky fenomen i dekadës së fundit në veprimtarinë e ALSAR-it. Njëzet e pesë tituj të rinj, të tematikave të ndryshme, iu shtuan qindra botimeve të tjera pararendëse, si pasurues të bibliotekave dhe tregues të rëndësisë së librit në Fondacionin ALSAR. Histori, studime, letërsi, kulturë, gjuhësi, ribotime, botime anastatike, përkthime, teologji… libra për çdo lexues.

“Doracak gjeografik: Shqipëria”, “Bosnja dhe Hercegovina gjatë misionit të Xhevdet Efendiut”, “Kullat e sahatit në Shqipëri”, “Jeta muslimane shqiptare”, “Reformat në Perandorinë Osmane dhe shqiptarët (1792 – 1876)” spikatën fort mes tyre.

Në radhë i erdhën gjithashtu publikut, “Raporti i veprimtarive të Fondacionit ALSAR”, “Pushkini: Jeta dhe veprat”, “Xhelaludin Rumi: Jeta dhe vepra”, “Dasma tiranase”, “Shkolla e Mjekësisë”, “Drejtshkrimi i gegnishtes ose gegnishtja e standardizueme”, “Bashkëudhëtari im i Ramazanit”, “Grekët në çdo epokë (Les grecs a toutes les époques – De la plume d’un ancien diplomate” “Her devirde yunanlılar – Eski bir diplomatın kaleminden)”, “Mevludi Sherif”, “Gruaja dhe familja në dyzet hadithe”, “Horizonte etnokulturore, “Alkimia e shpirtit në epokën e tejmodernizmit”, “Udhëtimi i shenjtë – Jeta e Pejgamberit tonë, Hz. Muhammedit (s.a.v.)”, “Fjalori i homonimeve leksikore në gjuhën shqipe”, “Islami – Liria për të shërbyer”, “Romët (ciganët), këta njerëz të çuditshëm”, “Kërkim në botën e imanit”, “Shtegtim me vargje”, “Mevludi” (në boshnjakisht) dhe “Tregimet e Tironës”.

Autorë të ndryshëm patën fatin kështu ta shohin punën e tyre të botuar në mënyrë të mrekullueshme në qindra kopje; të tjerë të ikur prej kohësh nga kjo jetë u kujtuan dhe u nderuan sërish nëpërmjet Botimeve ALSAR.

Gjithçka tjetër kulturore në veprimtarinë tonë gjatë vitit të kaluar ishin përurimet e ekspozitave, pritjet e personaliteteve të ndryshme dhe vizitat në institucione brenda dhe jashtë vendit, dhurimet e literaturës, të botimeve tona, reagimet publike, qëndrimmbajtëse, pjesëmarrjet në veprimtari (dhe përkujtimore), pjesëmarrjet në panaire librash, etj.

ALSAR-i e mbarti në janar në Tuz dhe Ulqin të Malit të Zi ekspozitën fotografike për njëqindvjetorin e Tiranës si kryeqytet; një aktivitet i mirëpritur për banorët e atjeshëm dhe për drejtuesit vendorë.

Kurset e artit për fëmijë të Galerisë “Hoti” në Plavë u mbështetën me dhurimin në prill nga Fondacioni ALSAR të bazës materiale për to.

Botimet ALSAR u paraqitën në panairet e librit në Shkup dhe Tiranë, duke qëndruar me sukses krah më krah shtëpive më të njohura botuese dhe me aktivitet mjaft të kahershëm. Në realizim të projektit afatgjatë, “Libri, dhurata më e çmuar”, institucione në Elbasan dhe Cërrik morën dhuratë në nëntor dhjetëra tituj nga botimet tona.

Programi fetaro-kulturor i organizuar nga ALSAR-i në muajin e Profetit Muhamed u prit ngrohtë në Cërrik, Ulqin dhe Tuz.

Fondacioni ALSAR mori pjesë në shtator, në Stamboll, në takimin themelues të Unionit Ndërkombëtar të Botuesve të Literaturës Islame; në të njëjtin muaj u nderua me certifikatë mirënjohjeje në Kongresin e 5-të Ndërkombëtar të Materialeve dhe Polimereve në Burdur, Turqi.

Në ekuilibër dhe harmoni me aktivitetin humanitar dhe arsimor, veprimtaria kulturore i dha larmishmëri jetës së Fondacionit ALSAR.

[rev_slider slidertitle=”postim alsar botimet alsar” alias=”postim-alsar-botimet-reja2022″]

Botohet, “Jusufi e Zelihaja në letërsinë shqipe”

“Jusufi e Zelihaja në letërsinë shqipe”, nga autori Adnan Ismaili, profesor i filologjisë orientale në Universitetin e Tetovës, është një studim i thelluar dhe shterues i kësaj teme në letërsinë shqipe, që përfshin poemat e Muhamed Kyçykut, Hafiz Ali Korçës, dhe një poezi të Çajupit.

Vepra merr në shqyrtim poemat e këtyre autorëve, të krijuara mbi historinë kur’anore të kaptinës “Jusuf”, e cilësuar si “më e bukura e ngjarjeve”.

Studimet si ky synojnë kategorizimin e saktë të vendit të kësaj pasurie letrare në kuadër të letërsisë së përgjithshme shqipe, për çka dhe kjo vepër merr vlerë të veçantë.

Libri është punim i magjistraturës, që autori e ka mbrojtur në Universitetin e Prishtinës.

“Jusufi e Zelihaja në letërsinë shqipe” sapo ka dalë nga shtypi së bashku me disa botime të tjera të Fondacionit ALSAR.

[rev_slider slidertitle=”postim alsar botimet e reja 1 1 1″ alias=”postim-alsar-botimet-e-reja-1-1-1″]

Tjetër botim i ri i ALSAR-it, “Sociologji e fesë”

sociologji e fese

Fondacioni ALSAR i pasuron titujt e botimeve të tij me një vepër madhore, shkruar nga Max Weber.

“Sociologji e fesë” nuk mund të lexohet lehtë, as është për çdokënd. Max Weber përpilon një arkeologji të besimeve fetare si vlerë e padiskutueshme qytetërimformuese.

Në optikën e Weber-it, dukuria fetare ka një rëndësi të posaçme në formimin e shoqërive dhe qytetërimeve, pasi dija e shpallur e sjellë nga profetët ka fuqinë dhe mundësinë për ta rithemeluar shoqërinë nga pikëpamja konceptuale.

Max Weber sheh rolin domethënës të luajtur nga feja në ndryshimin shoqëror përgjatë gjithë historisë. Libri, sipas një kritiku, është kontributi më esencial i shekullit për kuptimin krahasimor dhe evolucionar të marrëdhënies midis shoqërisë dhe fesë, e madje midis shoqërisë dhe kulturës në përgjithësi.

Një vepër klasike në shkencat shoqërore, “Sociologji e fesë” është një libër akademik.

[rev_slider slidertitle=”postim alsar botimet e reja 1 1″ alias=”postim-alsar-botimet-e-reja-1-1″]

Botimet ALSAR sjellin librin, “Karakteri shqiptar dhe etimologjia e emrit gegë”

Alsar

Në vijim të botimeve për çështje të albanologjisë dhe veçanërisht të gjuhës shqipe, ALSAR sjell për lexuesit librin e ri “Karakteri shqiptar dhe etimologjia e emrit gegë”, shkruar nga Mehmet Elezi.

Në të parin studim të derisotëm që rrok këtë temë, autori ballafaqon qëndrime dhe argumente historike, shoqërore-psikologjike, etnografike e gjuhësore, duke iu referuar dhjetëra dijetarëve të mëhershëm e bashkëkohorë.

Libri merr shkas nga etimologjia e emrit gegë dhe cek disa çështje të rëndësishme që lidhen me ruajtjen e gjuhës shqipe dhe me qëndrimet institucionale ndaj saj.

[rev_slider slidertitle=”postim alsar botimet e reja 1″ alias=”postim-alsar-botimet-e-reja-1″]

Gjashtë botime të reja, gjashtë histori qytetesh ballkanike me dokumente arkivore osmane

Fondacioni ALSAR nxori nga shtypi në këto ditë janari një seri prej gjashtë botimesh kushtuar së shkuarës së gjashtë qyteteve të Ballkanit, Shkupit, Manastirit, Prizrenit, Pejës, Selanikut dhe Janinës. Çdo botim është mbështetur në dokumente të arkivave osmane në Stamboll, në osmanisht, turqisht dhe shqip.

Libri mbi Shkupin na thotë mes të tjerash:

Shkupi është qyteti i parë në Rumeli që ka marrë tipare osmane dhe muslimane. Për sa i përket sidomos tregtisë, bujqësisë, zhvillimit e mëkëmbjes, ai ishte një nga qytetet më të rëndësishme të Perandorisë Osmane në Rumeli, ngaqë ndodhej në një pikëkalim midis Selanikut, Kosovës dhe Shqipërisë.     

Sipas studimeve mbi regjistrat, 78% e banorëve të qendrës së Shkupit ishin muslimanë që në shekullin e 16-të. Bashkë me muhaxhirët e ardhur gjatë luftës së viteve 1877-1878, ky raport vazhdoi deri në fillimet e shekullit të 20-të.

Me sa kuptohet nga dokumentet, në vitet 1810, 1847, 1852 dhe 1901 është shtruar si çështje restaurimi i Kalasë së Shkupit. Në vitin 1847, një pjesë e murit të madh të restauruar më parë në anën e Varoshit u prish ngaqë nuk ishte ndërtuar i fortë. Spitali me treqind shtretër, që filloi të ndërtohej për ushtarët brenda kalasë me kontributet monetare e jomonetare të popullit, përfundoi në vitin 1883. Më 26 janar 1890, konaku i drunjtë, i njohur si konaku i Hifzi Pashës, brenda kalasë, u dogj plotësisht. Dokumenti i fundit lidhur me restaurimin e kalasë së Shkupit është shkresa më datë 31 korrik 1901. 

Te botimi për Manastirin gjejmë fjalët:

Manastiri do të bëhej një qendër e rëndësishme arsimore dhe kulturore islame gjatë periudhës osmane. Qyteti u bë i njohur edhe për institucionet arsimore moderne, si Shkolla Pasfillore Ushtarake, e hapur pas Tanzimatit.  

Medreseja më e famshme në Manastir ishte ajo e Koxha Kadiut, ngjitur me xhaminë me të njëjtin emër. Kadi Hajdar efendiu e ndërtoi i pari, për t’u rinovuar pesë herë më vonë. 

Në vitin 1863, si pasojë e një zjarri të madh që filloi në një mejhane pas zyrës telegrafike dhe vazhdoi për dymbëdhjetë orë, u dogj një e treta e qytetit, përfshirë të gjithë çarshinë dhe një pjesë të shtëpive.

Prizreni përshkruhet kështu në tekstin e posaçëm:

Prizreni, qyteti i dytë i Kosovës sot për nga madhësia e rëndësia, ishte dikur qyteti i tretë më i madh në Ballkanin osman, pas Edirnesë dhe Selanikut. I shkruar në forma të ndryshme në burimet dhe epitafet osmane, emri i qytetit bartte kuptimin, “qytet i artë, i shkëlqyer dhe i pasur si ari”.

Prizreni osman mori një tipar shumë të fuqishëm islam gjatë shekullit të 16-të, një tendencë e vazhdueshme dhe në shekullin pasardhës. Xhamia e Sinan Pashës është një prej veprave më monumentale në Ballkan. Qyteti ishte dhe është qendër aktive e jetës së tasavufit (mistikës fetare).

E rëndësishme ishte pozita e Prizrenit në jetën ekonomike të Kosovës në gjysmën e dytë të shekullit të 19-të. Në çarshinë e madhe, me 1389 dyqane, punoheshin armë e gërshërë, mprehëse lapsi e filigranë argjendi, kishte dyqane lëkurash, 15 mullinj uji dhe një han të madh.

Në librin për Pejën lexohet:

Përbërja shoqërore e sanxhakut të Pejës pasqyronte gjendjen e përgjithshme të bashkësive të Ballkanit. Popullsia osmane përbëhej nga dy grupe kryesore, që ishin muslimanët dhe jomuslimanët. Brenda kësaj strukture kishte bashkësi të larmishme fetare, sektare e racore. Peja, duke qenë se bartte një strukturë të tillë të larmishme, herë-herë është bërë skenë trazirash. 

Peja ishte kazaja qendrore e sanxhakut me të njëjtin emër. Qendrat më të rëndësishme të tregtisë në vend i përbënin 550 dyqanet dhe 10 hanet e saj. Esnafët në kazanë e Pejës praktikonin zeje të ndryshme; prodhoheshin enë prej argjendi dhe kostume popullore shqiptare të qepura me serm.

Nga veprat e vjetra islame në kazanë e Pejës, xhamia e ndërtuar nga Sulltan Mehmet Hani zë një vend të rëndësishëm dhe ka një komunitet të madh besimtarësh. Një tjetër vepër e rëndësishme islame është imareti dhe medreseja e Obranzade Mehmet Beut, ndërtuar në vitin 1719.

Një tjetër qyteti, Selanikut, në njërin prej botimeve të reja i bëhet vizatimi vijues:

Selaniku shihej si “pjesë e Stambollit” nga gjeografët osmanë, si “nëna e qyteteve” nga hebrenjtë. Me pamje kozmopolite dhe një popullsi shumëkulturore, ai ishte në shekullin e 19-të një prej dy qyteteve më moderne të Perandorisë Osmane.

Qyteti qe vendlindja e shumë poetëve, shkrimtarëve dhe dijetarëve osmanë. Gazeta, revista dhe libra në turqisht, hebraisht, greqisht, frëngjisht dhe bullgarisht botoheshin në kohën e xhonturqve. Vepra të arkitekturës së hershme osmane gjenden ende në Selanik, ashtu si dhe objekte të periudhës së fundit osmane. 

Dokumentet e vitit 1530 tregojnë se popullsia muslimane e qytetit ishte shtuar. Në vitin 1502, në qytet ekzistonin 37 lagje muslimane, katër xhami dhe 33 mesxhide. Vjetari zyrtar i vilajetit të Selanikut në vitin 1906 shkruan se në qytet kishte 36 xhami, 24 mesxhide, 9 medrese, përkrah shumë kishave dhe sinagogave.  

Në të gjashtin libër flitet për Janinën:

Janina, e përpjekur gjysmë shekulli që të bashkëjetonte me turqit, kaloi pa pasur përplasje ushtarake nën sundimin osman. Ajo vazhdoi të zhvillohej duke u shndërruar në një vendbanim që e tejkaloi kështjellën mesjetare. Dikur qendër e rëndësishme bizantine në Epir, Janina u shndërrua në një qytet kozmopolit ku banonin muslimanë, të krishterë dhe hebrenj.

Zhvillimi i shpejtë i Janinës pasqyrohet edhe në dokumentet dhe regjistrat e periudhës osmane që gjenden në Arkivin Osman në Stamboll. Disa kisha dhe manastire u ndërtuan me leje të pushtetit osman. Xhamia e Iljas efendiut ka një mbishkrim në gjuhën arabe që mban datën 1582 dhe që tregon se komuniteti musliman sa vinte e rritej.  

Në vitin 1618, Arsllan Pasha, biri i Zylfikar beut, sanxhakbeu i Janinës, ndërtoi kompleksin më të madh në Greqinë Perëndimore, të përbërë nga një xhami me kube, një medrese e madhe, një mensë për udhëtarët dhe të varfërit, një tyrbe dhe një hamam i madh me dy pjesë, për meshkuj dhe për femra.

Paragrafët e mësipërm përbëjnë copëza të përmbajtjes së gjashtë librave të rinj, të pasuruar dhe me ilustrime.

[rev_slider slidertitle=”postim alsar botimet e reja” alias=”postim-alsar-botimet-reja”]

soap 2 day