Fondacioni ALSAR organizoi para katër vitesh në Tiranë një konferencë shkencore ndërkombëtare për institucionin e vakëfit në Ballkan.

Kumtesat e asaj konference shpalosën historikun e vakëfit, ndikimin e tij në jetën shoqërore të ballkanasve, dhe në veçanti të shqiptarëve në trojet e tyre në periudhën osmane.

Suksesi i konferencës, niveli i lartë i diskutimeve dhe interesi i treguar nga publiku, e nxitën entin organizues të aktivitetit shkencor të mendojë përmbledhjen e kumtesave në një botim të posaçëm.

Shtysa tjetër erdhi prej nevojës për t’i bartur ato kumtesa përtej cakut të një konference, e për t’ua mundësuar lexuesve të shumtë, që nëpërmjet tyre të njihen me vakëfin dhe me të mirat e tij.

Botimi në dy gjuhë dhe në dy libra, në shqip dhe turqisht, i jep plotësinë e duhur nismës botuese, duke e bërë përmbledhjen e kumtesave më të arritshme dhe më të përdorshme.

Një parathënie nga kryetari i Fondacionit ALSAR, z. Mehdi Gurra, e shoqëron botimin si në shqip dhe në turqisht.

Të sapodalë nga shtypi, dy librat i bashkohen radhës së titujve të rinj të Botimeve ALSAR.

Në kuadër të projektit, “Libri, dhurata më e çmuar”, u bë dhurimi i një numri të konsiderueshëm librash për bibliotekën e qytetit të Beratit, “Vexhi Buharaja”.

Dhurata përbëhej nga 96 tituj të tematikave të ndryshme, në kopje të shumta. Botimet e Fondacionit ALSAR u mirëpritën nga institucioni, falënderues për kontributin e çmuar.

Drejtori i bibliotekës do ta shprehte mirënjohjen në një fjalë të shkurtër në ceremoninë e dorëzimit të librave, në të cilën theksoi rëndësinë e librit në formimin kulturor të brezave dhe vlerësoi aktivitetin botues të Fondacionit ALSAR.

Projekti, “Libri, dhurata më e çmuar”, një prej jetëgjatëve në historikun thuajse dydekadësh të Fondacionit ALSAR, ka ndihmuar në vite në gjallërimin e jetës kulturore të institucioneve të ndryshme anekënd vendit, pasuruar me botime cilësore e të kërkuara gjerësisht.

Me një veprimtari të gjerë dhe të konsoliduar në fushën humanitare, arsimore dhe kulturore, fondacioni po i kushton prej kohësh vëmendje dhe energji të shtuar aktivitetit botues. Botimet ALSAR janë dita-ditës më të njohura dhe më të vlerësuara.

Për t’u njohur me aktivitetin e një institucioni me zë në trevat shqiptare për kontributet e tij shoqërore dhe kombëtare, nxënës të Medresesë së Luginës së Preshevës i vizituan në fundjavë ambientet e Fondacionit ALSAR.

Nxënësit e shumtë i shoqëronin në vizitën e së shtunës profesorë të medresesë, të pritur të gjithë së bashku me dashuri dhe me kujdesin e nevojshëm.

Ata vizituan hapësirat e fondacionit dhe u njohën nga afër me organizimin e veprimtarisë së përditshme të tij.

Mikpritësit iu përgjigjën kërshërisë së tyre me shpjegime, duke u treguar ndërkaq dhe shumë prej botimeve të ALSAR-it.

Pas fjalës së dëgjuar në sallën e konferencave, vizitorët morën dhuratë libra të botuar nga Fondacioni ALSAR.

Profesorët që i shoqëronin nxënësit do të shprehnin mirënjohjen si për mikpritjen dhe për botimet e dhuruara.

Vargut të institucioneve me të cilat është bashkëpunuar për realizimin e projektit afatgjatë, “Libri, dhurata më e çmuar”, iu shtua dhe Kolegji Universitar “Pavarësia” në Vlorë.

Me një organizim të përbashkët të Fondacionit ALSAR dhe Kolegjit Universitar “Pavarësia”, u dhuruan për këtë institucion të arsimit të lartë dhe për studentët e tij rreth 50 tituj librash, në dhjetëra kopje.

Në ceremoninë e realizimit të projektit, zhvilluar në sallën e konferencave, iu drejtua të pranishmëve drejtori administrativ i Fondacionit ALSAR, z. Saimir Rusheku.

Pas përshëndetjeve të rastit dhe shprehjes së kënaqësisë për këtë bashkëpunim të parë midis dy institucioneve, ai i njohu pjesëmarrësit me aktivitetin e gjerë të Fondacionit ALSAR, dhe u foli atyre për angazhimet në fushën e arsimit e të kulturës.

Në lidhje me projektin e dhurimit të librave, z. Rusheku tha se, “’Libri, dhurata më e çmuar’ është një prej projekteve të shumta kulturore të fondacionit tonë, bartëse e synimit për pasurimin e bibliotekave të institucioneve të ndryshme anembanë vendit, për tejçimin e dijes, dhe për ardhjen në ndihmë studentëve me literaturë të nevojshme.”

“Përmes këtij projekti,” shtoi ai, “kemi shpërndarë dhjetëra tituj dhe qindra libra brenda dhe jashtë vendit, të gjitha botime të Fondacionit ALSAR. Jemi pritur kudo mirë dhe kemi marrë mirënjohje për këtë kontribut.”

Aktivitetin e përshëndeti dhe zëvendësrektori i Kolegjit Universitar “Pavarësia”, z. Siri Hoxha, i cili i dorëzoi drejtorit administrativ të Fondacionit ALSAR dhe një certifikatë mirënjohjeje për bashkëpunimin në realizimin e këtij projekti.

I përbashkët ishte urimi për bashkëpunime të tjera në të ardhmen, tanimë me rrugën të hapur.

Librat u pritën me mjaft interes nga studentët dhe personeli mësimor, kureshtarë për çdo titull.

Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, i Akademisë së Studimeve Albanologjike, në bashkëpunim me Universitetin “Eqrem Çabej” të Gjirokastrës, organizuan të premten një konferencë shkencore mbi kontributin e prof. dr. Seit Mansakut në gjuhësinë shqiptare.

Në konferencë  e mori fjalën mes shumë kumtuesve dhe z. Mehdi Gurra, kryetari i Fondacionit ALSAR. Ai foli mbi bashkëpunimin me prof. Mansakun, si përkthyes në disa botime, redaktues në të tjera, dhe mbajtës kumtesash në aktivitete të ndryshme.

1. Gurra e vlerësoi lart në trajtesë kontributin e prof. Seit Mansakut në Botimet ALSAR, dhe në respekt të këtij kontributi i ftoi organizatorët e konferencës që kumtesat e mbajtura t’i jepen ALSAR-it për t’i mbledhur e publikuar në një botim të posaçëm.

Fjala e z. Mehdi Gurra:

Nisma për t’u duartrokitur e organizimit të një konference shkencore për kontributin e prof. dr. Seit Mansakut në gjuhësinë shqiptare më ka dhënë vërtet një mundësi mjaft të mirë për ta vënë në dukje mes jush dhe ndihmesën e tij në përvijimin e një linje intelektuale, thuajse akademike, në veprimtarinë e Fondacionit ALSAR.

Trajtesa ime sigurisht që ndryshon disi nga e parafolësve, ndonëse në thelb ka falënderimin për kontributin e një njeriu ende në lëvizje, vijueshmërisht në studim, pandërprerë në aktivitet. Prof. dr. Seit Mansaku i përket një plejade që aktin e trashëgimisë së tyre e kanë nënshkruar me penën e punës studimore, të ligjërimit në dobi të kulturës kombëtare.

Pa të, e të tjerë si ai, tranzicioni ynë shoqëror shumëdekadësh do të kishte qenë më i mundimshëm, më i varfër, më pështjellues, më dëmtues, më i pangjyrë dhe kaotik. Përbën njëfarë ngushëllimi, shoqëruar me grimca optimizmi, fakti se ka lëmenj veprimtarie ku topitja, plogështia, letargjia, në mos krejt e huaj, nuk është gjithsesi e mirëpritur, e dëshiruar.

Largpamësia në krijimin e Fondacionit ALSAR dhe në trajtësimin e tij mbi tre boshte, njëri prej të cilëve ishte kulturor, e parashihte “shfrytëzimin” e pasurisë intelektuale dhe akademike  njerëzore në përmbushjen e misionit atdhetar të vetideuar.

Pas kaq shumë kohësh e pas një reflektimi të shpejtë, e them me plot gojën se prof. dr. Seit Mansaku e ka dhënë deri më tani, e shpresoj të vazhdojë ta japë, atë kontribut të kërkuar prej tij në lëmin e albanologjisë, aq sa çështjet e saj janë lëvruar në organizmin të cilit i prij prej në krye të herës.

Prania e tij e herahershme, përmes ideve dhe sugjerimeve në të njëjtën kohë, në bordin e botimit, apo si përkthyes a përgatitës botimesh, i ka shërbyer hedhjes së farës, mbjelljes, çeljes dhe rritjes së frytit të kulturës në një fondacion dita-ditës më të vendosur për t’u bërë zë referues përtej karakterit humanitar, me të cilin qe mburrur e njohur deri para jo shumë vitesh.

Mendimit sado të vogël të sjellë mbase prej dikujt këtu se ajo çfarë po them është një mirënjohje e pandier, e paqëlluar dhe mekanike, mund t’i përgjigjem fare mirë me renditjen e disa prej punëve tona që mbajnë emrin e prof. dr. Seit Mansakut, rrëfyese të kthjellëta e të sinqerta të kontributit të analizuar.

Ai shqipëroi nga frëngjishtja për Fondacionin ALSAR veprën e Pashko Vasës, “Skicë historike mbi Malin e Zi sipas traditave gojore shqiptare”, për të cilën do të shkruante në faqet hyrëse të saj, se: “traditat gojore popullore të përzgjedhura dhe të përdorura nga një historian e dijetar me kulturë të gjerë si Pashko Vasa, njohës i mirë dhe i drejtpërdrejtë i gjeografisë dhe i historisë së atyre viseve për të cilat shkruan dhe i Perandorisë Osmane që sundonte mbi to, marrin vërtet vlerën e dëshmive historike”. Nuk mund të lihet pa thënë këtu se vepra do të pritej mjaft mirë dhe me interes si në Shqipëri dhe përtej kufijve qoftë për temën, qoftë për mjeshtërinë e shqipërimit. 

Prof. dr. Seit Mansaku mban po ashtu autorësinë si përkthyes nga frëngjishtja në botimin “Thirrje e kolonisë shqiptare në Turqi drejtuar fuqive të mëdha të Antantës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës”. Për ta ilustruar rëndësinë e këtij botimi, dhe me anë të tij dhe kontributin e përkthyesit, mjaftojnë disa fjali mes faqeve 11-12, ku lexojmë: “Askush nuk e mohon se shqiptarët janë një racë e fisshme burrash sypatrembur, të guximshëm, punëtorë dhe të ndershëm, virtyte të çmuara në Europë. Ata duan aq kufij të gjerë sa të mund të zhvillohen dhe të mirëpresin vëllezërit e tyre nga shtetet fqinje që presin me padurim të vendosen në një Shqipëri të re. Nuk ekziston rreziku i konflikteve të brendshme me bazë fetare. Shqiptari i krishterë është i bashkuar me shqiptarin mysliman nëpërmjet gjuhës, historisë së përbashkët dhe lidhjes etnike, forca e së cilës nuk kuptohet lehtë, kuptohet vetëm nga ata që i njohin mirë shqiptarët.” 

Për botimin anastatik “Kalendari kombiar” dhe promovimin e tij, prof. Mansaku do të shkruante dhe mbante një kumtesë në Prishtinë në fundin e marsit të vitit 2018. Nën titullin: “Gjuha shqipe dhe shkolla shqipe në faqet e Kalendarit Kombiar”, ai do të merrte në analizë atë çka vetë e përcaktonte aty si “një nga organet kryesore të periudhës së Rilindjes dhe të Pavarësisë kombëtare”.

Por ç’do të thoshte ai për “Kalendarin kombiar”, për botimin e risjellë për lexuesin nga Fondacioni ALSAR? Po citoj nga kumtesa e tij: “Botimi dhe përhapja e Kalendarit Kombiar ka qenë një shkollë e madhe atdhetarizmi, shkollë diturie enciklopedike dhe shqiptarie, udhërrëfyes i vlerave historike, kulturore dhe shkencore kombëtare dhe ndërkombëtare, promovues i dijeve teorike dhe praktike nga fusha të ndryshme. Ai ka luajtur një rol të jashtëzakonshëm në zgjimin dhe formimin e vetëdijes kombëtare të shqiptarëve…. Botimi i kësaj vepre na afron atë botë shqiptare plot idealizma dhe atdhetarizma e sakrifica sublime të Rilindasve të mëdhenj për të cilat ka shumë nevojë koha jonë, brezat tanë dhe brezat e ardhshëm. Koha jonë ka nevojë për idealizmin dhe përkushtimin atdhetar të Rilindasve të mëdhenj.”

Në vazhdim të kontributit të tij, prof. dr Seit Mansaku ishte, së bashku me një varg kolegësh, pjesë e këshillit të botimit të librit “Shoqëri e të Shtypuri Shkronja Shqip 1879 – Përmbledhje studimesh dhe artikujsh me rastin e 140-vjetorit të themelimit, 1879-2019”.

Po kaq me vlerë dhe i rëndësishëm ishte dhe kontributi i tij në përgatitjen e botimit anastatik “Alfabetare e gjuhësë shqipe – Në Stamboll më 1879”.

Një kontribut të veçantë historik, gjuhësor e kulturor, do ta cilësonte prof. Mansaku një tjetër vepër të botuar nga Fondacioni ALSAR, atë të prof. Xhevat Lloshit, “Fjalorët e shqipes me turqishten”, në kumtesën e mbajtur në ceremoninë e promovimit. 

Në të gjitha këto vepra, dhe në të tjera të redaktuara nga ai, e njëkohësisht në shkrime e kumtesa, prof. dr. Seit Mansaku e vuri veten në rolin e një kontribuesi në Botimet ALSAR kushtuar albanologjisë. E bëri këtë me vullnet e dashamirësi, me profesionalizëm dhe seriozitet akademik, pa bërë sigurisht lëshime në kurriz të cilësisë dhe duke u mbyllur çdo shteg atyre.

Vështrimi im këtu ishte vërtet deri diku i përgjithshëm, jo i specifikuar në hollësi dhe në analiza të imtësishme, siç bënë më herët kumtues të përqendruar te gjuhësia dhe shqipja, por kjo është e shpjegueshme, sepse ato nuk janë në fushat e mia të kualifikimit. Përqendrimi im, përndryshe, ishte në bërjen të njohur të kontributit të prof. Seit Mansakut për çështjet e albanologjisë në Fondacionin ALSAR dhe, për rrjedhojë, e natyrshëm, të shprehjes së falënderimit në këtë mënyrë për gjithçka na ka dhënë ai e që presim të na japë në të ardhmen.     

Prof. dr. Musa Yıldız, rektori i Gazi Üniversitesi, institucionit të arsimit të lartë në kryeqytetin turk, zhvilloi një vizitë në Fondacionin ALSAR.

I shoqëruar në vizitën e tij nga zëvendësrektori dhe një delegacion, rektori u prit nga kryetari i Fondacionit ALSAR, z. Mehdi Gurra.

Pasi u uroi mirëseardhjen, z. Gurra i njohu miqtë e nderuar nga Turqia me arritjet e Fondacionit ALSAR, me historikun dhe aktivitetet e shumta, si dhe me objektivat për të ardhmen.

Miqësia midis dy popujve dhe bashkëpunimet ndërshtetërore e joqeveritare u vunë fillimisht në pah, për ta zhvendosur theksin në mundësitë e bashkëpunimit mes dy institucioneve.

Duke marrë në konsideratë faktin se Turqia dhe universitetet e saj janë një destinacion i pëlqyeshëm për studentët shqiptarë, dhe duke patur parasysh se Fondacioni ALSAR u vjen vazhdimisht në ndihmë të rinjve që duan të shkollohen, u diskutua krijimi i hapësirave që kontingjente studentësh nga vendi ynë t’i ndjekin studimet në Universitetin Gazi e të mbështeten prej tij.

Rektori i Universitetit Gazi, prof. dr. Musa Yıldız, u njoh më tutje me botimet e reja të Fondacionit ALSAR.

Në harkun kohor të dy muajve, Fondacionin ALSAR e kanë vizituar tre rektorë të universiteteve publike turke, me të cilët është biseduar për vendosjen apo forcimin e urave të bashkëpunimit.