Fondacioni “ALSAR”, me rastin e ditës botërore të diversitetit kulturor zhvilloi në mjediset e Hotel “Tirana International”, ceremoninë e hapjes së panairit “Harmonia e kulturave” një veprimtari kjo e realizuar në bashkëpunim me studentët e huaj që studiojnë në vendin tonë, tashmë e shndërruar në një traditë që ndiqet e pasurohet ndër vite.

Në këtë veprimtari gjatë fjalës së tij përshëndetëse Kryetari  i Fondacionit “ALSAR”, Z.Mehdi Gurra ndër të tjera u shpreh se “Është viti i tretë që organizojmë këtë aktivitet. Në Shqipëri ka shumë studentë nga vende të ndryshme të botës, të cilët me kontaktet që kanë vendosur me bashkëmoshatarët e tyre nëpër universitete nuk ndihen të huaj. Ato janë integruar në shoqërinë shqiptare dhe si të gjithë studentët vendas edhe ata po vazhdojnë kryerjen e studimeve”, “Kjo veprimtari synon të nxisë, kultivojë dhe zhvillojë kulturën kombëtare te të rinjtë, si dhe të promovojë rritjen e ndërgjegjësimit për marrëdhëniet ndërmjet kulturave,duke e konsideruar diversitetin kulturor si “Trashëgiminë e përbashkët të njerëzimit” dhe ruajtjen e tij – një aksion konkret dhe etik të pandashëm nga respekti për dinjitetin njerëzor. Kulturat ndihmojnë popujt të jetojnë në harmoni”. tha Gurra.

Zëvendës ambasadori i Turqisë në Tiranë, Z.Sinan Cem Baş, i pranishëm në panairin “Harmonia e Kulturave”, u shpreh se, “është një pamje e mrekullueshme kjo që po shikojmë sot këtu, ku ka studentë nga vende të ndryshme të botës. Nga pikëpamja gjeografike Shqipëria është një vend i vogël, por duke parë diversitetin e bashkëjetesës e shumë elementëve të ndryshëm në këtë vend, nuk është në dorën tonë që të mos mrekullohemi nga kjo pamje. Cilësia më e mirë që i simbolizon shqiptarët është tolerance dhe bashkëjetesa që kanë midis tyre. Në Shqipëri disa terma si racizmi apo terma të tjerë negativë nuk ekzistojnë. Në këtë pikëpamje, dua të theksoj se Shqipëria është shumë më përpara se disa shtete evropiane”,

Nënkryetari i Bashkisë së Tiranës, Z.Abaz Hado, në fjalën e tij përshëndetëse në aktivitet shprehu mbështetjen për organizimin e aktiviteteve të tilla.“Sot ne jemi në një vorbull të rëndësishme të emigracionit dhe të lëvizjeve të kulturave të ndryshme, shpërngulje masive të njerëzve për arsye të ndryshme, por që vendosen në disa sisteme të tjera, të cilat pasqyrojnë atë kulturë dhe trashëgimi që sjellin me vete këto lëvizje të kulturave të ndryshme. E parë në aspektin e shkëmbimeve kulturore mes shteteve të ndryshme edhe Shqipëria është bërë pjesë integrale e kësaj lëvizjeje, duke shkëmbyer jo vetëm emigracion, por edhe kultura të shteteve të ndryshme, nëpërmjet studentëve që vijnë këtu”, tha Hado.

Ne kete veprimtari  përshëndeti edhe  Dr. Halil Hyseni, i cili gjatë fjalës së tij theksoi se stendat e vendeve të ndryshme në këtë panair, janë një mundësi që studentët dhe të rinjtë të prezantojnë kulturën e tyre nga vendet që përfaqësojnë, dhe të gjejnë pikat e lidhjes mes tyre. “Njerëzimi ka një gjë të përbashkët, krijimin e paqes dhe harmonisë midis popujve dhe sa herë që institucionet dhe organizatat e ndryshme përpiqen dhe realizojnë krijimin e lidhjeve ata bëjnë të mundur krijimin e urave dhe bëjnë vërtetë një gjë shumë të mirë, që krijojnë mundësinë e lidhjes dhe komunikimit”, u shpreh Z.Hyseni.

Në panairin “Harmonia e kulturave” organizuar nga Fondacioni “Alternativa e së Ardhmes” (ALSAR), të rinjtë nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi, Presheva, Turqia, Italia, SHBA-ja, Spanja, Egjipti, Kanadaja, Irlanda, Polonia, Holanda, Kuvajti dhe Palestina prezantuan kulturat e vendeve të tyre në stenda promovuese.
Studentët prezantuan vendet historike të shteteve që përfaqësojnë, kulturën, artin, veshjet tradicionale, monumentet historike, etj.

Gjatë veprimtarisë u shfaq edhe dokumentari “Harmonia e kulturave”. Në përmbyllje të kësaj veprimtarie studentëve përfaqësues iu akorduan çertifikata vlerësimi dhe mirënjohjeje.

Të gjithë njerëzit mund të gjenden në një situatë aspak të përshtatshme, e cila lidhet me humbjen e ndjenjave të një të afërmi, reaksionin e medikamenteve të ndryshme, apo edhe gjakderdhje e madhe që nuk pushon. Por vetëm një pjesë shumë e vogël di sesi të reagojë përballë këtyre situatave, të cilat përveçse nuk janë aspak të këndshme mund të venë në rrezik edhe jetën e të afërmve, miqve etj. Në këto raste është e domosdoshme të ofrohet ndihma e shpejtë mjekësore një kohe sa më të shkurtër.

Në këtë kontekst në sallën e konferencave të Fondacionit “ALSAR”, studentët e departametit të mjekësisë, përfitues të programit të bursave të ekselencës, zhvilluan një veprimtari trajnuese lidhur me rëndësinë që ka dhënia e ndihmës së shpejtë në çdo rrethanë e situatë që ajo kërkohet dhe sensibilizimi i komunitetit në këtë drejtim.

Gjatë prezantimit të tyre mbi temën, “Për mënyrën se si dhe kur duhet të ofrohet ndihma e shpejtë mjekësore”, e ilustruar kjo me teknika e shembuj konkrete për të pranishmit. Ata hodhën dritë mbi ndihmën e shpejtë për mënyrën e ofrimit të saj për të sëmurin apo të lënduarin në vëndin e ngjarjes, gjatë transportit, si edhe në institucionin shëndetësor përkatës. Përmes kësaj ndihme synohet mënjanimi i drejtpërdrejtë i shkaktarëve të rrezikut, që e përkeqësojnë gjëndjen shëndetësore të të semurit ose të të lënduarit.

Shpëtimtari i rastit, duhet të ketë parasysh e të zbatojë parimet themelore të dhënies së ndihmës së parë dhe ta konsiderojë atë si detyrim human dhe ligjor ndaj të gjithë atyre, të cilët, në momentin e caktuar e kanë jetën në rrezik.

Në të gjitha këto raste, shpëtimtari që jep ndihmën e parë, duhet të jetë i qetë, i matur, i vetëdijshëm dhe ajo që është më kryesorja të ketë njohuri të përgjithshme cilësore.

Në përfundim studentët pjesëmarrës vlerësuan veprimtarinë e zhvilluar,duke u shprehur se çdonjëri prej tyre mund të jetë një shpëtues i jetës, duke u ndjerë me këtë rast edhe më të sigurtë në vetvete për mënyrën e dhënies së ndihmës së parë.

Nën moton të njohim trashëgiminë kulturore e historike të trevave shqipëtare, Fondacioni “ALSAR”, organizoi nga data 04-06 maj një ekskursion në qytetet,Ohër,Shkup dhe Prizren për studentet konviktore. Ndalesa e parë në qytetin e Ohrit, qyteti i luleve dhe i gjelbërimit, me peizazhin e tij të mrekullueshëm të liqenit. Më pas vizita vijoi në rajonin e Shkupit i cili është një nga qendrat më të rëndësishme kulturore dhe ekonomike të Maqedonisë, një moment mbresëlënës ishte edhe vizita në Xhaminë e Mustafa Pashës një monument i trashëgimisë kulturore. Në ditën në vijim u vizitua dhe qyteti i bukur i Prizrenit në Kosovë. Kjo veprimtari kulturore konsistoi në njohjen e studenteve me vlerat e kulturës, traditës, e historisë së trevave tona, duke u ofruar atyre një udhëtim mbresëlënës, një guidë të pasur kulturore, historike e turistike, si pjesë e një mozaiku të vlerave të trashëgimisë sonë kulturore kombëtare. Duke synuar në këtë mënyrë përçimin e vlerave të edukimit dhe ndjenjave të krenarisë për vendin tonë.

Në ligjërimin publik të ditëve të sotme, marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Turqisë zënë një vend të veçantë. Madje mund të thuhet se kjo temë është ndër më të debatuarat, që ngjall vazhdimisht interes të jashtëzakonshëm. Nuk mungojnë në këtë rrafsh si shkrimet analitike, ashtu dhe emisionet e gjata televizive. Ndesh në to analiza të balancuara, këndvështrime realiste, por jo rrallë dhe kundërshti të forta ndaj marrëdhënieve aktuale mes dy vendeve, nisur nga paragjykime, nga njohje të cekëta, nga padituri të plota, nga qasje thellësisht dhe kthjelltësisht antiturke dhe antiislame.

Debati i ndezur mbi këto marrëdhënie vjen si për shkak të rolit të shtuar rajonal dhe global të Turqisë, në kërkim të një qëndrimi të mëvetësishëm, çka e bën këtë vend të pranishëm në çdo çast në hapësirën mediatike botërore si në konotacionin pozitiv dhe negativ, në varësi të interesave të veçanta të shteteve të ndryshme, ashtu dhe për shkak të nënvizimit të përshkrimit të tyre si partneritet strategjik specifikisht nga kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama.
Edhe pse pa një bazë të mirëfilltë, ligjërimet e veshura me paragjykime dhe me mendësi turkofobe fillojnë e mbarojnë me pyetje krejt pa vend, si për shembull: Shqipëria drejt Lindjes apo Perëndimit? Drejt Turqisë apo BE-së? Kështu, partneriteti strategjik është kuptuar, apo, ndryshe, qëllimisht kërkohet të kuptohet, si zhvendosje synimesh për vendmbërritje, ndërkohë që një dilemë e tillë nuk ekziston assesi, pasi shqiptarët, që nga qeverisësit te qytetari më i thjeshtë, mezi presin hapjen e negociatave për pranim në BE.

Në një atmosferë të tillë të përgjithshme, kur nevoja për t’i parë këto marrëdhënie nga një këndvështrim akademik është bërë domosdoshmëri, Fondacioni “ALSAR” vendosi të ndërmarrë nismën për mbajtjen e një simpoziumi në Tiranë mbi këtë temë, ashtu si në të shkuarën me organizimin e veprimtarive të ngjashme. Dhe kështu e mërkura e datës 09 maj 2018 mblodhi akademikë dhe intelektualë shqiptarë e turq në këtë simpozium, ku spikaste larmia e kumtesave.
Kryetari i Fondacionit “ALSAR”, z. Mehdi Gurra, do të vinte në pah në fjalën e hapjes farkëtimin e një miqësie të sinqertë e të qëndrueshme midis shqiptarëve dhe turqve në shekujt e gjatë të bashkëjetesës nën Perandorinë Osmane, rolin e miliona turqve me origjinë shqiptare në mbarëvajtjen e kësaj marrëdhënie vëllazërore, si dhe pikat e përbashkëta që vijojnë t’i japin më tej jetë asaj.
Pasi përmblodhi ndihmesën turke për Shqipërinë nga rënia e regjimit totalitar e këtej, z. Gurra i mëshoi denoncimit të një fushate të përhapjes së lajmeve të rreme për Turqinë, pa harruar të përmendë kërcënimin që paraqet për këto marrëdhënie prania e pjesëtarëve të FETÖ-s, organizatës terroriste, në vendin tonë, e po ashtu në Maqedoni e Kosovë.
Fjalët përshëndetëse të prefektes së Tiranës, znj. Suzana Jahollari, kryegjyshit botëror të bektashinjve, Haxhi Baba Edmond Brahimaj, dhe të përfaqësuesit të Shoqatës Kulturore Shqiptaro-Turke “Hasan Tahsini”, z. Ahmet Mehmeti, patën në përmbajtje të tyre vlerësimin për këto marrëdhënie, për këto lidhje vëllazërore, duke kujtuar mes të tjerash ndarjen e normave të përbashkëta shoqërore mes shqiptarëve dhe turqve.

Me interes ishte ligjërimi përshëndetës i ambasadorit të Republikës së Turqisë në Tiranë, z. Murat Ahmet Yörük. Ai u shpreh qartë se Ballkani ka rëndësi të madhe për Turqinë, e se Shqipëria dhe shqiptarët janë ndër kolonat bazë të këtij rajoni, të paqes dhe stabilitetit në të.
Ambasadori foli për rrënjët gjashtëshekullore të marrëdhënieve shqiptaro-turke, për një të kaluar të shkëlqyer të tyre, për kontributin e shqiptarëve si një element bazë në keto marrëdhënie. Pasi përmendi një varg emrash të mirënjohur, ai tha se shqiptarët kanë vulën e tyre në historinë e përbashkët, në një seri fushash. Me theksin në ecjen e përbashkët drejt së ardhmes, z. ambasador përsëriti kërkesën që territori shqiptar të pastrohet nga elementët e FETÖ-s, të cilët përbëjnë një kërcënim për Turqinë. Kjo, sidoqoftë, sipas tij, është dhe në interes të Shqipërisë.
Renditja nga ai e disa shifrave në marrëdhëniet ekonomike midis dy vendeve shërbeu për të treguar rëndësinë që iu jep Turqia atyre, shoqëruar me synimin e këtij vendi për t’i dyfishuar ato, si dhe për t’i zgjeruar investimet turke në Shqipëri.
Z. Murat Ahmet Yörük tha se një Shqipëri e qëndrueshme është në interes të Turqisë. Në të njëjtën kohë uroi që këtë vit të çelen për Shqipërinë negociatat për pranim në BE.
Kumtuesit e mëpastajmë do të sillnin në ligjëratat e tyre kënde të ndryshme të marrëdhënieve shqiptaro-turke. Prof. dr. Bülent Akyay pati në fokus të fjalës së tij marrëdhëniet shqiptaro-turke në periudhën mes viteve 1923-1938. Dr. Halil Hyseni kumtoi mbi realitetet e këtyre marrëdhënieve ndër vite. Prof. dr. Çınar Özen shpjegoi vendin e Shqipërisë në politikën ballkanike të Turqisë. Dr. Klevis Kolasi iu referua problemeve të Shqipërisë prej viteve ’90 të shekullit të lënë pas e gjer më sot dhe rolit të Turqisë si vend aleat. Kumtesa e prof. dr. Ferit Dukës kishte për objekt trajtimi Turqinë dhe Ataturkun në shtypin shqiptar në vitet ’20-’30 të shekullit të njëzetë.
Me rëndësi për t’u veçuar këtu, dhe për t’u zgjatur në të, është fjala e diplomatit dhe publicistit të njohur Shaban Murati, për shkak të relevancës me zhvillimet aktuale. Në suazën e kontekstit rajonal të aleancës strategjike Turqi-Shqipëri, në titull të kumtesës së tij, z. Shaban Murati bëri me dije se kjo aleancë këshillohet nga roli jetik që marrëdhëniet dypalëshe luajnë për ekuilibrat strategjikë të Shqipërisë në rajonin ballkanik. Për të, si karakteri, ashtu dhe interesi i aleancës strategjike nuk lidhen me format e regjimeve në një kohë të caktuar në të dy vendet, as me emra të përveçëm që drejtojnë qeveritë dhe shtetet. Nuk lidhen as me oshilacionet e marrëdhënieve të këtij apo atij shteti me palë të treta, as me pikëpamjet dhe emocionet momentale, fetare, krahinore, kulturore, politike e ideologjike, të jetës së brendshme, ndërsa nuk mund të shihen as nga këndi i luftës së brendshme politike.
Ligjëruesi në fjalë është palëkundshmërisht i mendimit se përcaktimi i Turqisë si aleat strategjik i Shqipërisë ka qenë një zgjidhje e drejtë strategjike e politikës së jashtme në vitin 2013, ngaqë vendosi një ekuilibër të nevojshëm në dobi të rolit të Shqipërisë në rajon.
Teksa solli në vëmendje elementët që i japin përparësi Turqisë në përcaktimin si aleat strategjik i Shqipërisë, z. Shaban Murati theksoi me forcë – dhe kjo duhet patur parasysh nga çdo kritikues – se kombi shqiptar, në Shqipëri, në Kosovë, Maqedoni e kudo, nuk mund të harrojë se Turqia nuk ka asnjë centimetër tokë shqiptare në kufijtë e saj, nuk pretendon dhe nuk do të vijë të pretendojë asnjë centimetër tokë shqiptare, se ajo nuk ka ambicie territoriale ndaj sovranitetit dhe integritetit territorial të Shqipërisë, se i ka njohur dhe i ka pranuar zyrtarisht dhe plotësisht kufijtë shtetërorë të Shqipërisë, dhe se Turqia ka demonstruar mbështetje të jashtëzakonshme për Shqipërinë në vitin e mbrapshtë 1997!

Ai vijoi me dy rrethana të reja strategjike që e bëjnë të natyrshme aleancën mes dy vendeve: a) transformimi i faktorit shqiptar në rajon në faktor ballkanik pas anëtarësimit të Shqipërisë në NATO dhe pavarësimit të Kosovës si shtet, krijimi i dy shteteve shqiptare i pritur ftohtë dhe armiqësisht nga shumica e vendeve ballkanike, ndërkohë që vetëm Turqia e përshëndeti dhe e përkrahu fuqishëm transformimin e faktorit shqiptar në faktor ballkanik, dhe b) fenomeni i ri negativ rajonal i kompozimeve të reja të grupimeve apo aleancave shtetërore, si reminishencë e fenomenit të grupimeve armiqësore ndaj çështjes shqiptare. Interesante, thotë z. Shaban Murati, është se këto grupime e kanë përjashtuar Shqipërinë, se nuk e kanë thirrur për pjesëmarrje, dhe, ç’është më e rëndësishmja, të gjitha grupimet janë krijuar jorastësisht vetëm me shtete ortodokse!

Kësisoj, në planin rajonal, këshillon diplomati, një diplomaci largpamëse shqiptare duhet të punojë për ndërtimin dhe forcimin e një lidhjeje të veçantë Shqipëri-Kosovë-Turqi!
I tërë simpoziumi i organizuar nga Fondacioni “ALSAR” i shërbeu një paraqitjeje të duhur të marrëdhënieve shqiptaro-turke, por për kohën në të cilën jetojmë, për debatin që ngjallin këto marrëdhënie, të tentuara të prishen nga disa qarqe, brenda apo jashtë territorit shqiptar, vlen të citohen veçmas më poshtë, në mbyllje, fjalët e fundit të kumtesës së z. Shaban Murati:
“Nuk mund të bësh kurrë miq të rinj në arenën ndërkombëtare duke shndërruar në armiq miqtë që ke… Aleanca strategjike me Turqinë është një interes jetik i politikës rajonale, i strategjisë rajonale dhe i ekuilibrave rajonalë të Shqipërisë. Turqia është aleati strategjik më optimal i Shqipërisë në Ballkanin kontinental.”

Është ky programi kulturor, që nisi më datë 24 shkurt 2018 në sallën e konferencave të Fondacionit Alsar me pjesëmarrjen e studentëve të departamentit të arsimit. Një veprimtari kulturore e larmishme që ka terhequr interesin dhe vemendjen e studenteve ajo synoi të orientojë vëmendjen e studentëve drejt sfidave me të cilat përballet sot shoqëria, të nxisë dhe kultivojë mendimin kritik, debatin dhe punën në grup, si mekanizmat më të mirë të aftësimit kulturor e profesional të rritjes së potencialeve intelektuale e aktivizimit shoqëror.
Programi “Takim me personalitete”, është zhvilluar në linjën e tij, sipas një kalendari të programuar nëpërmjet një cikli leksionesh të mbajtura e trajtuara nga pedagogë universitetesh, studiues e personalitete të shquara të fushave të ndryshme.

1. TAKIMI I PARË
Në këtë takim na nderoi me pjesëmarrjen e tij, kryetari i Organizatës së Ndihmave Humanitare “HASENE” me qendër në Gjermani Z. Edin Salkoviç i cili mbajti ligjëratën e tij me temë “Alija Izetbegoviç, një burim i pashtershëm frymëzimi”.
Gjatë fjalës së tij ai hodhi dritë mbi figurën shumëdimensionale të Alija Izetbegoviçit si njëri ndër intelektualët dhe politikanët më të shquar dhe mjaft të suksesshëm në Bosnjë e rajonin e Ballkanit, sidomos në dy dekadat e fundit të shekullit XX (1983-2003).
Ndër të tjera ai theksoi se Alija është i mirënjohur për librin e tij “Islami ndërmjet Lindjes dhe Perëndimit” i cilësuar si më i miri i viteve të 80-të. Izetbegoviç, është autor edhe i shumë veprave të tjera, ai karakterizohej me një fuqi të rrallë observuese e perceptuese, zotëron një natyrë krijuese nga e cila rrezaton heshtje dhe qetësi e brendshme, urtësi mirëkuptimi për njeriun dhe botën që e rrethon si edhe guxim intelektual e politik për t’i emërtuar gjërat vetëm me emrin e tyre.
Alija Izetbegovic shumë i respektuar nga bota perëndimore për krenarinë dhe mosfshehjen e identitetit të tij islam dhe nga bota myslimane si ideolog dhe shkrimtar i madh do të mbetet si një personalitet i shquar dhe me ndikim ndoshta personaliteti islam më i shquar i fundit të shekullit të kaluar, apo si e artikuloi këtë ndryshe filozofi Henry Bernard Levy: “Njeriu i cili hyri në histori përkundër vullnetit të vet”, janë këto mesazhet që u përçuan gjatë ligjëratës së tij, e cila u ndoq me vëmendje e interes të veçante nga studentët e pranishëm.

2. TAKIMI I DYTË
Diplomati i karrierës dhe studiuesi i marrëdhënieve ndërkombëtare, “Mjeshtër i Madh në diplomaci” Z. Shaban Murati ishte i ftuari i radhës në programin kulturor takim me personalitete, gjatë të cilit mbajti ligjëratën e tij me temë “Çështja e paqenë e detit: Një intrigë diplomatike greke apo shqiptare” duke trajtuar në mënyrën më të plotë dinamikën e të ashtuquajturës çështje e detit midis Shqipërisë dhe Greqisë, nëpërmjet paraqitjes dhe analizës se dokumenteve të shumta arkivore, të cilat ndihmojnë për të kuptuar gjenezën dhe zhvillimin e çështjes së detit deri në ditët tona.
Gjatë ligjëratës së tij ndër të tjera ai u ndal në trajtimin e problemit interesant dhe enigmatik të ndryshimit nga diplomacia shqiptare të objektit të bisedimeve, nga bisedime për shelfin kontinental në bisedime për përcaktimin e kufirit detar.
Në argumentimin e tij ai hodhi dritë mbi rëndësinë e vendimit historik të Gjykatës Kushtetuese të Shqipërisë, i cili përcakton piketat strategjike të paluajtshme si ekzistenca e kufijve detarë, paligjshmëria e çdo lloj bisedimi mbi kufijtë detarë dhe tezave të gabuara të adresimit në gjykata ndërkombëtare.
Për të kuptuar plotësisht dosjen e detit dhe perspektivën e saj, Z. Shaban Murati prezantoi një kuadër të gjerë të problemeve të hapura dhe të pazgjidhura në marrëdhëniet dypalëshe që nga çështja çame e deri te çështja e ujërave të Vjosës.
Në përfundim, Z. Murati iu përgjigj pyetjeve të shumta të drejtuara nga studentët që kishin mbushur sallën e konferencave të Fondacionit “ALSAR”, lidhur me raportin e marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve si në planin gjeopolitik, ashtu dhe atë diplomatik. Ky takim u ndoq me vëmendje e interes të veçantë nga studentët e pranishëm.

Konferencë me një mision: hedhje dritë mbi institucionin e vakëfit në hapësirën ballkanike.
E enjtja dhe e premtja mblodhën në Tiranë dhjetëra personalitete të Ballkanit, më veças të trevave shqiptare dhe atyre nga Turqia mike, për të diskutuar për orë të tëra mbi institucionin e vakëfit, një rregullues të përkryer të jetës shoqërore për shekuj me radhë.

Përpjekja për ta sjellë në vëmendje këtë institucion përmes mbajtjes së një konference shkencore ndërkombëtare më datat 15-16 shkurt 2018 qe më së pari e Fondacionit “ALSAR”, i mirënjohur për veprimtari të tilla, si edhe e Institutit Albanologjik të Prishtinës dhe e Universitetit “Selçuk” të Konjës.
Diskutimi mbi këtë temë erdhi pikërisht në kohën kur ekuilibrat shoqërorë po bëhen gjithnjë e më vështirë të ruhen, për shkak të mungesës së instrumenteve të duhur, ku bëjnë pjesë sigurisht vakëfet, dhe kur mirëqenia e përgjithshme e shoqërisë ngjan më tepër me një iluzion.

Konferencën “Institucioni i vakëfit në hapësirën ballkanike” do ta përshëndesnin drejtori i Institutit Albanologjik të Prishtinës, prof. dr. Hysen Matoshi, rektori i Universitetit “Selçuk”, prof. dr. Mustafa Şahin, drejtori i përgjithshëm i Vakëfeve Turke, dr. Adnan Ertem, si dhe ambasadori i Republikës së Turqisë, z. Ahmet Yörük.

Në fjalën e tyre u vu në pah rëndësia e kësaj konference, kënaqësia për pjesëmarrjen në të. Miqtë turq theksuan në veçanti gatishmërinë për bashkëpunim të mëtejshëm, në kuadër institucional apo më gjerë. Ambasadori i Turqisë në Tiranë do t’i kushtonte rëndësi faktit se mirësia, dhembshuria dhe mirëbërja gjendeshin në thelbin e konceptit vakëf, dhe se vakëfet kanë luajtur dhe luajnë ende një rol të rëndësishëm në hapësirën ballkanike për paqen sociale.
“Nocioni ‘vakëf’ nuk fillon me Islamin,” do të kujtonte në fjalën e hapjes kreu i Fondacionit “ALSAR”, z. Mehdi Gurra.
“Mesopotamia e lashtë, Greqia, Roma dhe arabët, para Islamit, kanë patur njohuri për këtë institucion. Pronat e lëna vakëf para Islamit, kanë patur një influencë shumë të madhe te komunitetet e atyre kohërave.”
“Në Islam, lënia e një prone vakëf ka për qëllim afrimin e individit me Krijuesin. Gjithashtu ka për qëllim qenien i dobishëm për të gjithë njerëzit, për të tëra krijesat, për të fituar dashurinë e Krijuesit dhe të krijesave,” vijoi z. Gurra.
“Në qytetërimin islam, institucioni i vakëfit është udhëhequr dhe udhëhiqet nga parimet kur’anore dhe profetike. Më shumë se 200 ajete në Kur’anin Famëlartë bëjnë fjalë për vakëfet. Libri ynë i Shenjtë na mëson nëpërmjet Pejgamberit (s.a.v.) se si mund të vihen në jetë thëniet kur’anore, të cilat së pari janë praktikuar nga vetë Profetit i Zotit. Qëllimi është një: fitimi i kënaqësisë së Zotit!”
Duke u zhvendosur në fjalën e tij në historikun e institucionit të vakëfit, z. Mehdi Gurra u bëri të ditur pjesëmarrësve të shumtë në konferencë se krijimi i vakëfeve në territoret tona nisi pas ardhjes së osmanëve në Ballkan, nga gjysma e dytë e shekullit të 15-të.
“Këto institucione kanë luajtur një rol shumë të rëndësishëm në jetën sociale, ekonomike dhe fetare të popullsisë shqiptare. Madje, nga studimet e ndryshme rezulton se disa nga qendrat urbane mesjetare shqiptare janë krijuar nga vakëfet. Kjo vlen edhe për Tiranën.”
Në një përshkrim të shpejtë të historisë të institucionit të vakëfit në Shqipëri, z. Gurra u shpreh se ajo mund të ndahet në dy periudha: vakëfet gjatë periudhës osmane, dhe vakëfet pas shpalljes së pavarësisë.
Numri i tyre nuk ka qenë i pakët në periudhën e parë, u tha në fjalën e mikpritësit.
“Si vakëfi më i hershëm njihet ai i dhuruar nga Sulltan Bajaziti II, Iljas Bej Mirahorit, në vitin 1505.”
Sa për periudhën e dytë, ajo ndahet në katër etapa kryesore, sqaroi më tej z. Gurra. Në vakëfet gjatë viteve 1912-1944, në vakëfet gjatë viteve 1945-1967, në vakëfet në periudhën mes viteve 1967-1991, e në çka pason me ardhjen e demokracisë.
Ndërsa fjala e kreut të Fondacionit “ALSAR” iu afrua fundit, në të pati dhe një kritikë për Komunitetin Musliman të Shqipërisë sa ka të bëjë me vakëfet.
“KMSH, fatkeqësisht, në lidhje me çështjen e vakëfeve, mendojmë se nuk i ka zbatuar kriteret fetare në mirëmbajtjen apo tjetërsimin e tyre. Si shembull për këtë mund të përmend këtu rastin e vakëfit të Sulejman Pashës, themeluesit të qytetit të Tiranës, i cili në fillim ndërtoi një xhami, një furrë buke dhe një hamam, që shërbyen si bërthamë për themelimin e qytetit. Kjo xhami u shemb në vitin 1944, pasi në vitin 1943 u dogj. Vakëfi i kësaj xhamie u shit në vitin 2007 nga Komuniteti Musliman në një formë tepër skandaloze! Dhe ky nuk është një rast i vetëm!”
Për ta mbyllur, z. Mehdi Gurra do të zgjidhte këto fjalë: “Me organizimin e kësaj konference mendojmë që, për rastin e Shqipërisë, të vëmë në lëvizje sadopak organet qeveritare që të përmbushin detyrën e tyre kushtetuese për kthimin fizik ku është e mundur, ose kompensimin e kësaj trashëgimie që i është dedikuar adhurimit për Krijuesin dhe ndihmës për njerëzit në nevojë. Ajo është amanet i paraardhësve tanë për brezat, prandaj institucionet fetare përgjegjëse duhet ta bëjnë sa më mirë detyrën e tyre për mirëmbajtjen dhe miradministrimin e kësaj trashëgimie.”
Folësit e shumtë, nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia, Turqia, Bosnjë-Hercegovina dhe Mali i Zi i mbajtën më tej kumtesat e tyre sipas temave të përcaktuara më parë. Vendin kryesor e zuri analizimi i institucionit të vakëfit në periudhën osmane, ndaras për Shqipërinë, Kosovën dhe Maqedoninë.
Një temë tjetër ishte ajo e vakëfeve osmane në hapësirat ballkanike, në Bosnjë-Hercegovinë, në Bullgari e Greqi, e shtjelluar po ashtu me një varg kumtesash.

“Institucioni i vakëfit në ditët e sotme, sfidat dhe perspektivat e tij,” qe tema mbi të cilën do të diskutohej në mbyllje të konferencës.
Në konkluzionet e veprimtarisë u sugjerua krijimi i një tradite të mbajtjes së konferencave të ngjashme në periudha njëvjeçare, në vende të ndryshme të së njëjtës hapësirë.

Konferenca ndërkombëtare “Institucioni i vakëfit në hapësirën ballkanike” e organizuar nga Fondacioni “ALSAR” ka patur një pasqyrim të gjërë në mediat vendase dhe të huaja.
1.http://timebalkan.com/tiranda-balkanlarda-vakiflar-sempozy…/
2.https://www.google.com/…/arnavutluk-ta-balkanlar-da-vakif-…/
3. https://m.mynet.com/arnavutlukta-balkanlarda-vakif-muessese…
4. http://www.afyonanahaber.com.tr/arnavutlukta-balkanlarda-va…
5. http://www.memleket.com.tr/arnavutlukta-balkanlarda-vakif-m…
6. http://tesheshi.com/konference-nje-mision-hedhje-drite-mbi…/